ویژگی‌های هیدروشیمیایی و پتانسیل گردشگری-درمانی چشمه معدنی احمدکر در شهر زرینه، استان کردستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد، جغرافیا سیاسی(هیدروپلتیک)، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی14665-889 تهران، ایران.

3 دانشجوی ارشد، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، آمایش شهری دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

چشمه معدنی احمدکر در شهر زرینه، استان کردستان، علی‌رغم باورهای محلی مبنی بر خواص درمانی به‌ویژه سنگ‌شکنی، تاکنون به‌طور علمی و جامع بررسی نشده است. این پژوهش با هدف بررسی ویژگی‌های هیدروشیمیایی و ارزیابی پتانسیل گردشگری-درمانی چشمه به روش ترکیبی پیشرفته (کمی و کیفی) انجام شد. نمونه‌برداری از دو چشمه اصلی و ثانویه در فصول خشک و تر سال ۱۴۰۳ صورت گرفت و پارامترهای فیزیکوشیمیایی (دما، pH، هدایت الکتریکی، آنیون‌ها و کاتیون‌ها) اندازه‌گیری دقیق گردید. در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با جامعه محلی انجام شد. یافته‌ها نشان داد تیپ آب هر دو چشمه بیکربناته-کلسیمی (Ca-HCO₃) است که ناشی از انحلال سنگ‌های کربناته می‌باشد. غلظت بالای بیکربنات و کلسیم همراه با pH قلیایی (۸٫۷)، پتانسیل درمانی چشمه را برای مدیریت سنگ‌های کلیوی (به ویژه سنگ‌های اسیداوریک) از طریق قلیایی کردن ادرار نشان می‌دهد. مقایسه مستقیم با چشمه ثانویه، پدیده رقت ۵۰-۶۵ درصدی و افزایش کدورت را آشکار ساخت که بر اهمیت حفاظت از منبع اصلی تأکید دارد. مصاحبه‌ها نیز دانش محلی را درباره خاصیت سنگ‌شکنی و تمایز انواع سنگ‌ها تأیید کردند. نتیجه‌گیری می‌شود که چشمه احمدکر پتانسیل قابل توجهی برای توسعه گردشگری سلامت دارد؛ اما برنامه‌ریزی علمی، مدیریت منابع آب و تبیین شفاف خواص درمانی مبتنی بر شواهد، ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Hydrochemical Investigation and Analysis of the Tourism-Therapeutic Capabilities of the Ahmadkar Mineral Spring in Zarrineh City, Kurdistan Province

نویسندگان [English]

  • Zana Veisi 1
  • Ali Akbar Shayan Yeganeh 2
  • Ehsan Rasouli 3
1 M.Sc. Student in Political Geography (Hydropolitics), Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Asistant professor, Department of Geography Education, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran.
3 M.Sc. Student in Geography and Urban Planning (Urban Land Use Planning), University of Tabriz, Tabriz,. Iran.
چکیده [English]

From the dissolution of carbonate rocks. The high concentration of bicarbonate and calcium, along with the alkaline pH (8.7), indicates the spring’s therapeutic potential for managing kidney stones (especially uric acid stones) through urine alkalinization. Comparison with the secondary The Ahmad Kar mineral spring in Zarineh City, Kurdistan Province, despite local beliefs in its therapeutic properties, particularly for kidney stone dissolution (lithotripsy), has not yet been scientifically investigated. This study was conducted to examine the hydrochemical characteristics and evaluate the wellness tourism potential of the spring using a mixed (quantitative and qualitative) method. Sampling was performed from the main and secondary springs during the dry and wet seasons of 2024 (1403 Persian calendar), and physicochemical parameters (temperature, pH, electrical conductivity, anions, and cations) were measured. In the qualitative part, semi structured interviews were conducted with the local community. The results showed that the water type of both springs is calcium bicarbonate (Ca HCO₃), resulting spring revealed a dilution phenomenon of 50 65% and increased turbidity, emphasizing the importance of protecting the main source. Interviews also confirmed local knowledge about the stone dissolving property and the differentiation of stone types. It is concluded that the Ahmad Kar spring has significant potential for the development of health tourism; however, scientific planning, water resource management, and clear evidence based explanation of its therapeutic properties are essential.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ahmad Kar mineral spring
  • Health tourism Word
  • Hydrochemistry Word
  • Kidney stones
  • Kurdistan

مراجع

عبدالملکی، م.، گنجائیان، ح. (۱۴۰۰). پتانسیل‌سنجی مناطق مستعد توسعه بوم‌گردی در شهرستان کامیاران. جغرافیا و روابط انسانی، 3 (4) ، ۴۶۰-۴۷۲.
کرمی، غ. (۱۴۰۰). بررسی هیدروژئولوژیکی و هیدروژئوشیمیایی چشمه های کارستی منطقه پالنگان، رزاب. دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.
کرزول، ج. دبلیو.، پلانو کلارک، و. ال. (1390). روش‌های پژوهش ترکیبی (ترجمه فارسی). انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران، 492-1.
میرحسینی، س.م.، عابدپور، ز.، و شاکری، ف. (۱۳۹۴). قابلیت‌های زمین گردشگری (ژئوتوریسم) چشمه‌های آب گرم و معدنی ایران. جغرافیای طبیعی، ۸ (۲۸): ۱۰۱-۱۱۵.
ندیری، ع.، نوین، ف.، برزگری، ق.، اوجاقی، م.، و نوری، ن. (۱۴۰۰). بررسی هیدرو شیمی و کیفیت منابع آب حوضه حاجیلارچای و تعیین منشا عناصر کمیاب. هیدروژئومورفولوژی، ۸ (۲۹)، ۱۶-۲۲.
شایسته، ک.، خجسته، م.، شایسته، ن.، خانی، م.، زحمتی، ف.، و وحیدفرد، و. (۱۴۰۲). اثرگذاری چشمه های آبگرم معدنی بر کیفیت رودخانه با تکیه بر شاخص های سمیت (مطالعه موردی: اثر‌گذاری آبگرم قینرجه نیر بر رودخانه بالخلی‌چای). مجله پژوهش در بهداشت محیط، 9 (2)، 146-159.
   واعظی‌هیر، ع.، جبرائیلی اندریان، ن.، و بختیاری، ش. (۱۳۹۸). بررسی توسعه کارست در استان کردستان؛ مکانیسم ژئومورفولوژی غارها و هیدرولوژی چشمه‌های کارستی. هیدروژئومورفولوژی، 5 (20)، ۴۱-۵۶.
Abdolmaleki, M., Ganjaeian, H. (2021). Potentiometry of areas prone to ecotourism development in the Kamyaran County. Journal of Geography and Human Relations, 3(4), 460-472.[in persian]
Karami, G.h. (2021). Hydrogeological and Hydrogeochemical Investigation of Karst Springs in the Palangan Region, Razab (Master's thesis). Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran. [in Persian]
APHA (American Public Health Association) 2017. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, 23rd ed. American Public Health Association, Washington, D.C.
Alijani, F., Bayat, N., Nassery, H.R., Lorenz, G., Heine, F., Leybourne, M. 2025. Insights into groundwater hydrochemistry and origin of the sulfuric and non-sulfuric karst aquifers in south west Iran. Journal of Hydrology. 
Alimoradi, S., Nassery, H.R., Alijani, F., & Karimi, H. 2020. Source determination and formation mechanisms of sulfur and thermal springs of Siah-Kuh anticline, south-west of Iran, using hydrogeochemistry and isotope characteristics. Hydrogeology Journal, 28. 
Aquino, R.S., Vada, S., Pforr, C. 2024. Local community participation in wellness tourism: A scoping review. Tourism Management Perspectives, 51: 101245.
Banks, D., Banks, S.B. (2021). An Introduction to Thermogeology: Ground Source Heating and Cooling. John Wiley & Sons, Chichester.
Berger, E., Dutka, M., Ellis, B.R. 2022. Hydrogeochemical characterization of groundwater flow systems in fractured rock. Applied Geochemistry, 147: 105478.
Bhattacharjee, S., Gupta, S., Chakraborty, S. (2022). Advanced Hydrogeology. Springer Nature, Cham.
Chalise, B., Paudyal, P., Kunwar, B.B., Bishwakarma, K., Thapa, B., Pant, R.R.,  Neupane, B.B. (2023). Water quality and hydrochemical assessments of thermal springs, Gandaki Province, Nepal. Heliyon, 9(6): e17353.
Chalise, D., Paudyal, P., Kunwar, B.B., Bishwakarma, K. (2023). Water quality and hydrochemical assessments of thermal springs, Gandaki Province, Nepal. Environmental Earth Sciences, 82(5): 135.
Coe, F.L., Evan, A., Worcester, E. (2005). Kidney stone disease. Journal of Clinical Investigation, 126(5): 1787-1792.
Creswell, J.W., Plano Clark, V.L. (2018). Designing and Conducting Mixed Methods Research, 3rd ed. SAGE Publications, Thousand Oaks, CA.
Çomo, E., Hasimi, A., Kiri, E., Tako, E., Shatro, A. 2023. Hydrochemical assessment of the aquifer of thermal waters in Llixha, Elbasan, using Stiff diagrams. Environmental Sciences Proceedings, 26(1): 167.
de Baaij, J.H.F., Hoenderop, J.G.J., Bindels, R.J.M. (2022). Regulation of magnesium balance: lessons from human genetic disease. American Journal of Physiology-Renal Physiology, 322(5): F542-F553.
Esfandyari, H., Choobchian, S., Momenpour, Y., Azadi, H. 2023. Sustainable rural development in Northwest Iran: proposing a wellness based tourism pattern using a structural equation modeling approach. Humanities & Social Sciences Communications, 10(1): Article 01943. 
Marín-García, A., Gil-Saura, I., Ruiz-Molina, M. E., Berenguer-Contrí, G. (2021). Sustainability, store equity, and satisfaction: The moderating effect of gender in retailing. Sustainability, 13(2), 1010. https://doi.org/10.3390/su13021010
Ghassemi Dehnavi, A., Sarikhani, R. & Nagaraju, D. (2011). Hydro geochemical and rock water interaction studies in East of Kurdistan, NW of Iran. International Journal of Environmental Sciences and Research, 1(1): 16–22.
Guest, G., Bunce, A., Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1): 59-82.
Jolie, E., Moeck, I., Faulds, J.E. (2021). Quantitative structural-geological exploration of fault-controlled geothermal systems – A case study from the Basin and Range Province, Nevada (USA). Geothermics, 96: 102214.
Khazaee Pool, M., Pashaei, T., Rastegar, H., Ponnet, K. (2024). A comprehensive perspective on local drivers in community-based health tourism industry development: a qualitative study of Mazandaran Province, Iran. BMC Health Services Research, 24: 910. 
Ahn, Y.J., Kim, K.B. (2024). Understanding the interplay between wellness motivation, engagement, satisfaction, and destination loyalty. Behavioral Sciences, 14(3), 239.
Mallick, J., Singh, C.K., AlMesfer, M.K., Kumar, A., Khan, R. A., Islam, S., Rahman, A. (2018). Hydro-geochemical assessment of groundwater quality in Aseer Region, Saudi Arabia. Water, 10(12), 1847.
Mongelli, G., Monni, S., Oggiano, G. Paternoster, M. Sinisi, R. (2020). Tracing groundwater salinization processes in coastal aquifers: a hydrogeochemical and isotopic approach in the Na-Cl brackish waters of northwestern Sardinia, Italy. Science of The Total Environment, 720: 137580.
Mirhosseini, S.M., Abedpour, Z., Shakeri, F. (2015). Geotourism potentials of mineral and hot springs in Iran. Physical Geography, 8(28), 101-115. [in Persian]
Araya, P., Martínez, C., Barros, J. (2022). Lithium in drinking water as a public policy for suicide prevention: Relevance and considerations. Frontiers in Public Health, 10, 805774.
Nadiri, A., Novin Sarand, F., Barzeghari, G., Ojaghi, M., Nori, N. (2022). Investigation of Hydrogeochemical Characteristics of Hajilarchai Basin and Origin of Trace Elements. Hydrogeomorphology, 8(29), 16-22. [in Persian]
Naumann, J., Sadaghiani, C. (2014a). Therapeutic benefit of balneotherapy and hydrotherapy in the management of fibromyalgia syndrome: A qualitative systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Arthritis Research & Therapy, 16(4), R141.
Naumann, J., Sadaghiani, C. (2021b). Balneotherapy in the modern era: From empirical practice to evidence-based medicine. Complementary Medicine Research, 28(1), 12-21.
Protano, C., Vitali, M., De Giorgi, A., Marotta, D., Crucianelli, S., Fontana, M. (2024). Balneotherapy using thermal mineral water baths and dermatological diseases: A systematic review. International Journal of Biometeorology, 68(6): 1005–1013.
Jahrreiss, V., Seitz, C., Quhal, F. (2024). Medical management of urolithiasis: Great efforts and limited progress. Asian Journal of Urology, 11(2), 149–155.
Smith, M., Puczkó, L. (2009). Health and wellness tourism. Elsevier/Butterworth-Heinemann.
Schäffer, R., Bär, K., Fischer, S., Fritsche, J.G., Sass, I. (2021). Mineral, thermal and deep groundwater of Hesse, Germany. Earth System Science Data, 13(10), 4847–4860.
Sharifi, R., Moore, F., Mohammadi, Z., Keshavarzi, B. (2016). Estimation of deepwater temperature and hydrogeochemistry of springs in the Takab geothermal field, West Azerbaijan, Iran. Environmental Monitoring and Assessment, 188(2), 75.
Shayesteh, K., Khojasteh, M., Shayesteh, N., Khani, M. J., Zahmati, F., Vahidfard, V. (2023). The effect of mineral hot water springs on the quality of the river based on toxicity indicators (case study: the effect of Ghaynarjeh Nir hot spring on the Balkhlichai river). Journal of Research in Environmental Health, 9(2), 146-159. [in Persian]
Smith, M.K., Puczkó, L. (2021). The Routledge Handbook of Health Tourism. Routledge, London.
Ticinesi, A., Nouvenne, A., Borghi, L. Meschi, T. (2018). Water and other fluids in nephrolithiasis: State of the art and future challenges. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 58(15): 2582-2592.
هیدروژئولوژی
دوره 10، شماره 2
اسفند 1404
صفحه 44-62

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار