دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Groundwater Seepage Assesment at 4/6 km of of Tehran Metro Line 7 Tunnel whit SEEP/W Software and Comparison with Analytical Methods and Obsevations ارزیابی نشت آب زیرزمینی در کیلومتر 6/4 تونل خط 7 مترو تهران با نرم‌افزار SEEP/Wو مقایسه نتایج با روش‌های تحلیلی و مشاهدات 1 15 9218 10.22034/hydro.2020.9218 FA شراره قلی زاده خاصوانی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی محمد نخعی استاد هیدروژئولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی فرزانه مرادی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی Journal Article 2018 10 19 Groundwater Seepage Assesment at 4/6 km of of Tehran Metro Line 7 Tunnel whit SEEP/W Software and Comparison with Analytical Methods and Obsevations One of the important problems in the construction metro tunnels under ground watertable is the problem of water enterance into the tunnel, which can completely affect the tunnel construction activity. There are several ways to solve these problems. In order to lower the groundwater level in a section of the Tehran Metro line 7 tunnel(4.6 Kilometers), From two galleries with length 14 meters Along the tunnel is used. Water drainage modeling and comparing its results with analytical results and observations are reviewed in this paper. In order to find out the performance of such software, in this paper, by considering the actual data of the tunnel line 7 of Tehran subway, 4.6 Kilometers, a model of the tunnel in the SEEP/W software, was simulated, To calculate the water input to the tunnel and drainage. The results show that the seepage rate calculated in the numerical method is 640 (cubic meters per day) and the analytical is 747.3 (cubic meters per day) which have a good agreement in calculating the rate of groundwater infiltration into the tunnel. The finite element method error is 11%, ,which indicates its ability to estimate the amount of water entering and exiting the tunnel thus, this software is reliable for modeling and achieving the desired goals. Also, effective factors such as changes in gallery distances from the tunnel and parameters such as permeability and water head were investigated, which had the greatest effect on the water entering the tunnel یکی از مشکلات مهم در ساخت تونلهای مترو در زیر سطح آب زیرزمینی، مشکل ورود آب به تونل است، که میتواند فعالیت تونلسازی را کاملا تحت تاثیر قرار دهد. پیشبینی نفوذ آب زیرزمینی به تونل برای جلوگیری از مشکلات حین حفاری و کنترل آن با طراحی سیستم زهکشی موضوعی با اهمیت است. روشهای متعددی جهت حل مشکلات فوق وجود دارد. به منظور پایین بردن سطح آب زیرزمینی در یک مقطع از تونل خط 7 مترو تهران (کیلومتراژ 6/4)، از دو گالری با طول 14 متر در کنار تونل استفاده شده است. مدل‌سازی زهکشی آب و مقایسه نتایج آن با نتایج تحلیلی و مشاهدات در این مقاله بررسی شده است. برای مدل‌سازی نرم‌افزارهای زیادی وجود دارد. جهت پی بردن به عملکرد این گونه نرمافزارها در این مقاله با مد نظر قرار دادن اطلاعات واقعی تونل خط 7 مترو تهران، کیلومتراژ 6/4، مدلی از تونل در نرم افزار SEEP/W، شبیهسازی شد تا نرخ آب ورودی به تونل و زهکشی از آن محاسبه شود. نتایج نشان می‌دهد که میزان نشت محاسبه شده در روش عددی 640 (متر مکعب بر روز) و تحلیلی 3/747 (متر مکعب بر روز) است که تطابق خوبی در محاسبه میزان نفوذ آب زیرزمینی به داخل تونل دارند. خطای روش المان محدود 11% است، که نشان دهنده توانایی آن در تخمین مقدار آب ورودی و خروجی از تونل است.، لذا این نرم‌افزار جهت مدل‌سازی و نیل به اهداف مورد نظر قابل اعتماد می‌باشد. همچنین عوامل موثر از قبیل تغییرات فواصل گالریها از تونل و پارامترهایی نظیر نفوذپذیری و بار آبی مورد بررسی قرار گرفت، که بیشترین تاثیر را بر روی آب ورودی به تونل دارند.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_9218_bb6a476c644a47297602a1a7bf97de1c.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Source determination and formation mechanisms of sulfur and thermal springs of Siah-Kuh anticline, south-west of Iran, using hydrogeochemistry and isotope characteristics تعیین منشا و سازوکارهای تشکیل چشمه‌های گوگردی و آبگرم تاقدیس سیاهکوه، جنوب غرب ایران، با استفاده از خصوصیات هیدروژئوشیمی و ایزوتوپی 16 31 10648 10.22034/hydro.2020.10648 FA صادق علیمرادی دانشجوی دکتری دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی حمیدرضا ناصری استاد دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی فرشاد علیجانی استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی حاجی کریمی استاد دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام Journal Article 2020 03 30 Dehloran and Doiraj Sulfur and thermal springs having different physicochemical characteristics are both discharged from the Siahkouh anticline located north of Dehloran city, southwest of Ilam province. Geological, hydrogeological, hydrogeochemical and isotopic studies were performed to determine the properties of the springs. Monitoring of discharge, temperature, pH, amount of hydrogen sulfide and dissolved oxygen in situ, and analysis of major ion chemistry in the laboratory were arranged for one year in a monthly intervals. Deuterium, oxygen 18, and sulfur 34 stable isotopes were measured in two dry and wet periods to determine the source of water. Hydrochemical composite diagrams were used to identify the dominant hydrochemical processes. Hydrochemical-based geothermometry and relationships between stable isotopes and comparing with local and global meteoric water lines were performed to determine the source of springs water. Finally, by using the findings of geology, hydrogeology and hydrogeochemistry, a conceptual model is presented for springs formation. Geological and hydrogeological studies showed that the deep faults in Siahkouh anticline have caused hydraulic connection between Ilam and Sarvak karstic formations with old and deep suited evaporite formation. The high temperature of the springs is due to the deep circulation of meteoric waters along fractures and faults. The origin of hydrogen sulfide (H2S) in the springs’ water is the activity of sulfate reducing bacteria. Despite the presence of brines in the oil and gas fields in the study area, the Na/Cl, SO4/Cl and TDS/Br ratios showed that the salinity of Doiraj and Dehloran sulfur springs is the dissolution of evaporite formations. Analysis of sulfur stable isotope (34S) also revealed the source of dissolved sulfate in spring water is evaporite formations. Analysis of Deuterium, oxygen 18 stable isotopes in the springs determined the origin of these springs is the local precipitation. چشمههای گوگردی و آبگرم دهلران و دویرج با مشخصات فیزیکوشیمیایی متفاوت از تاقدیس سیاهکوه واقع در شمال شهر دهلران، جنوب غربی استان ایلام تخلیه میشوند. به منظور تعیین مشخصات چشمههای گوگردی و آبگرم تاقدیس سیاهکوه بررسیهای زمینشناسی، هیدروژئولوژیکی، هیدروژئوشیمیایی و ایزوتوپی انجام گرفت. پایش آبدهی، دما، اسیدیته، میزان گاز سولفید هیدروژن و اکسیژن محلول در محل و آنالیز شیمی یونهای اصلی در آزمایشگاه به مدت یک سال به طور ماهانه انجام گردید. سنجش ایزوتوپهای پایدار دوتریوم (2H)، اکسیژن 18 (18O) و سولفور 34 (34S) در دو دوره خشک و مرطوب به منظور تعیین منشا آبها انجام شد. نمودارهای ترکیبی هیدروشیمی به منظور شناسایی فرآیندهای هیدروشیمی غالب استفاده شد. ژئوترمومتری مبتنی بر هیدروشیمی به منظور تعیین دمای مخزن و روابط بین ایزوتوپهای پایدار با خط آب جوی محلی و جهانی به منظور تعیین منشاء آب چشمهها انجام گردید. درنهایت با جمعبندی یافتههای زمینشناسی، هیدروژئولوژی و هیدروژئوشیمی مدل مفهومی سازوکار چشمهها ارایه شد. بررسی زمینشناسی و هیدروژئولوژی نشان داد که گسلهای عمیق موجود در تاقدیس سیاهکوه باعث ارتباط هیدرولیکی سازندهای کارستی ایلام و سروک با سازند تبخیری قدیمی و زیرین شدهاند. دمای بالای چشمهها به دلیل گردش عمیق آبهای نفوذی حاصل از ریزشهای جوی در امتداد شکستگیها و گسلها میباشد. بررسیهای ژئوترمومتری سیلیس دمای مخزن چشمههای گوگردی دهلران و دویرج را به ترتیب حدود °C70 و °C38 نشان داد. منشاء گاز سولفید هیدروژن (H2S) چشمهها، فعالیت باکتریهای احیاء کننده سولفات تشخیص داده شد. علیرغم وجود شورابهها در میدانهای نفتی و گازی در منطقه، نسبتهای Na/Cl، SO4/Cl و TDS/Br نیز نشان داد که شوری آب چشمههای گوگردی دویرج و دهلران انحلال سازندهای تبخیری میباشد. آنالیز ایزوتوپ پایدار گوگرد 34 نیز منشاء سولفات موجود در آب چشمهها را سازندهای تبخیری نشان داد. آنالیز ایزوتوپهای پایدار دوتریم و اکسیژن 18 منشاء چشمههای آبگرم و گوگردی دهلران و دویرج را ریزشهای جوی منطقه تعیین نمود.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10648_94e5217b997361bd8da25a73bc433795.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Assessment of groundwater resources management solutions by finite element in numerical simulation ارزیابی راهکارهای مدیریت منابع آب زیرزمینی با استفاده از رویکرد اجزای محدود در شبیه‌سازی عددی 32 42 10459 10.22034/hydro.2020.10459 FA سمیرا رضایی گروه آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان دانشگاه تهران سامان جوادی گروه آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان دانشگاه تهران حمید کاردان مقدم کارشناس پژوهشی موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو Journal Article 2019 10 21 Todays based on limited Water Resources, growth of population and industrial development has caused to be taken on the optimal use of groundwater resources. On the other hand, construction of underground dam does not need to surface water storage, land use and ecosystems changing. By using groundwater model, the fluctuation of groundwater levels in aquifer is simulated and predicted against various conditions such as underground dam. This study is to investigation of the future status of the Eyvanki aquifer and its reaction against various management scenarios were used by FEFLOW software. Moreover, for aquifers with limited area, finite element method could be more effective because of considering small grid size. Actually, the grid size of network in finite element method shape on as small triangle, so groundwater flow would be simulated with more details in each cell. In this study, to investigation of the subsurface dams effects on the hydrodynamic behavior of the aquifer as a main scenario, define three management scenarios and their effects were studied along with the implementation of an underground dam. Auxiliary scenarios involves perform artificial feeding; reduced utilization was 10% and 20%. The results showed that the construction of an underground barrier along with 20 percent reduction utilization, on average about 2/53 meters to the aquifer water are added. In addition, the result of this study would proposed that in aquifers faced with decreasing groundwater level specially in arid or semiarid regions, construction of underground dam is more effective solution to avoid owing to an ongoing. مدیریت منابع آب زیرزمینی با توجه به تنش‌های مختلف و خشکسالی در منطقه ایوانکی، بخصوص رشدجمعیت و افزایش تقاضا یک مسئله مهم جهت تصمیم‌گیری است. امروزه سدهای زیرزمینی در راستای مدیریت منابع آب زیرزمینی در مناطقی که با بحران آب مواجه‌اند نقش بسزایی ایفا می‌کنند. از طرف دیگر احداث سد‌های زیرزمینی نیاز به ذخیره سطحی ندارد و سبب تغییر کاربری اراضی و اکوسیستم موجود نیز نمی‌شود. با استفاده از مدل های آب زیرزمینی می توان رفتار آتی سفره آب زیرزمینی را شبیه سازی نموده و تغییرات رفتار آبخوان در مقابل شرایط گوناگون از جمله احداث سد زیرزمینی را پیش بینی نمود. در این پژوهش برای بررسی وضعیت آتی آبخوان ایوانکی و عکس العمل آن در مقابل سناریوهای مدیریتی گوناگون از نرم افزار FEFLOW استفاده گردید. از آنجایی که مساحت آبخوان نسبتاً کوچک بوده، روشهای مبتنی بر المان محدود که شبکه بندی آبخوان را جزیی‌تر در نظر می‌گیرند بسیار موثر می‌باشد. از اینرو برای بررسی میزان تاثیر سد زیرزمینی بر رفتار هیدرودینامیکی آبخوان به عنوان سناریو اصلی، سه سناریو مدیریتی کمکی تعریف و اثر آنها نیز به همراه اجرای سد زیرزمینی مورد مطالعه قرار گرفت. سناریوهای کمکی شامل انجام تغذیه مصنوعی، کاهش بهره برداری 10 و 20 درصد بود. نتایج نشان می دهد که در صورت احداث سد زیرزمینی همراه با 20 درصد کاهش بهره برداری به طور متوسط حدود 53/2 متر به تراز آب اضافه می گردد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت در آبخوانهایی که با افت تراز آب روبرو بوده به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک، این راهکار مدیریتی مفید واقع خواهد شد.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10459_344e2f2d9c295054c3fcfc6efbd2b46f.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Investigation of Groundwater Monitoring System in Iran and Selected Countries and Pathology Based on it بررسی نظام شبکه پایش آب زیرزمینی در ایران و کشورهای منتخب و آسیب‏ شناسی مبتنی بر آن 43 60 10604 10.22034/hydro.2020.10604 FA سعیده سامانی دکتری هیدروژئولوژی، پژوهشکده منابع آب، موسسه تحقیقات آب Journal Article 2020 02 23 Monitoring is a Supervisory process with a scientific and dynamic design based on observation, inventory, measurement and data recording, to identify the quantitative and qualitative water resources for planning and managing water resources. Long-term monitoring without evaluation, pathology, and optimization processes leads to poor management of output data, the inefficiency of the system, and increased monitoring costs. One of the essential steps in the evaluation of the monitoring networks is to determine the state of their measurement parameters and their frequency according to the purpose of the monitoring network. Hence, based on the evaluation of information needs, especially in the basic groundwater studies and groundwater balance calculations, this paper evaluates the groundwater monitoring network in Iran. This assessment has been carried out by comparing the network of groundwater monitoring in our country with the monitoring network in some countries of the world with a different degree of development. Finally, after the evaluation of the present monitoring network, considering the global experiences and comparing them with the current situation in Iran, Suggestions in four areas: management of groundwater monitoring network information through full understanding of network information needs, design, deployment and implementation of integrated water information management system and upgrading of equipment and technologies in line with world standards; 2) Manage through Recruit capable human resources appropriate to equipment installation, data collection and transfer, data recording and processing along with motivating human resources and enhancing public participation approaches; 3) Managing organizational structure in the country; and 4) Managing finances through in order to implement the optimal monitoring network in the country, is presented. پایش فرآیندی نظارتی با طرحی علمی و پویا بر مبنای مشاهده، آماربرداری، اندازه‌گیری و ثبت داده، در جهت شناخت کمی و کیفی منابع آب برای برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب می‌باشد. پایش بلند مدت بدون انجام فرآیند ارزیابی، آسیب‏شناسی و بهینه‌سازی، منجر به عدم مدیریت صحیح داده‏های خروجی، ناکارمدی سیستم و سبب افزایش هزینه پایش می‌گردد. یکی از گام‌های ضروری در آسیب‏شناسی شبکه‌های پایش، تعیین وضعیت پارامترهای اندازه‏گیری و تواتر آن‏ها با توجه به هدف شبکه پایش می‌باشد. از این رو براساس ارزیابی نیازهای اطلاعاتی به خصوص در مطالعات منابع آب زیرزمینی و بخش محاسبات بیلان آب زیرزمینی، این مقاله به بررسی نظام شبکه پایش آب زیرزمینی و آسیب‏شناسی آن در کشور پرداخته است. این ارزیابی از طریق مقایسه شبکه پایش آب زیرزمینی داخلی با شبکه پایش در برخی از کشورهای دنیا با درجه توسعه یافتگی متفاوت صورت گرفته است. در انتها بعد از آسیب‏شناسی شبکه پایش فعلی با توجه به تجارب جهانی و مقایسه آن‏ها با وضع موجود در ایران، پیشنهاداتی در چهار زمینه ) مدیریت اطلاعات مرتبط با شبکه پایش آب زیرزمینی از طریق شناخت کامل نیاز اطلاعاتی شبکه، طراحی، راه‌اندازی و اجرای سامانه یکپارچه مدیریت اطلاعات آب و به‌روزرسانی تجهیزات و فناوری‌های ایستگاه‌های اندازه‌گیری متناسب با استانداردهای جهانی؛ 2) مدیریت نیروی انسانی از طریق جذب نیروی انسانی توانمند متناسب با نیاز در بخش نصب تجهیزات، جمع‏آوری و انتقال اطلاعات، ثبت و پردازش داده به همراه ایجاد انگیزش نیروی انسانی و تقویت رویکردهای مشارکت مردمی؛ 3)مدیریت ساختار سازمانی درکشور و 4) مدیریت مالی از طریق تقویت توان مالی نظام مطالعات منابع آب کشور به منظور پیاده‎سازی شبکه پایش بهینه در کشور، ارائه گردیده است.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10604_5e9a6441298f02058463fff0187d6836.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Assessment of Groundwater Vulnerability of Golpayegan Plain Using DRASTIC Method Optimization بررسی آسیب‌پذیری آب زیرزمینی دشت گلپایگان با استفاده از بهینه‌سازی روش دراستیک 61 74 10603 10.22034/hydro.2020.10603 FA بهزاد سعیدی رضوی استادیار پژوهشی گروه پژوهشی ساختمانی و معدنی،پژوهشکده فناوری و مهندسی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران Journal Article 2020 03 16 Assessment of Groundwater Vulnerability of Golpayegan Plain Using DRASTIC Method Optimization Qualitative and potential of contamination evaluation of groundwater resources is necessary for contamination protection and their effective management. The Golpayegan study area as one of the most important plains of Isfahan province and one of the most important agricultural areas, has been exposed to nitrate contamination. Therefore, investigation of vulnerable areas of the aquifer in this area with proper method has a more importance. In this study, at first, DRASTIC method was applided to determining the vulnerable areas of Golpayegan plain. Then, to optimizing the DRASTIC method using genetic algorithm, the objective function was defined to the genetic algorithm and by maximizing the objective function, the optimum weights of the DRASTIC parameters were obtained. Also Sugeno fuzzy logic method was used to improve the weights of the DRASTIC method. Nitrate concentration data and its correlation index with vulnerability were used to evaluate the validity of the proposed methods. Correlation indices showed that the optimized DRASTIC using the genetic algorithm has a higher correlations with nitrates and presented the better results than the genera DRASTIC for the region. Optimized map using Genetic Algorithm method showed respectively 6, 23, 34, 21 and 16% of the plains are located in areas with very low, low, moderate, high and very high vulnerability. Correlation indices showed that the optimized DRASTIC using the genetic algorithm has a higher correlations with nitrates and presented the better results than the genera DRASTIC for the region. Optimized map using Genetic Algorithm method showed respectively 6, 23, 34, 21 and 16% of the plains are located in areas with very low, low, moderate, high and very high vulnerability. Keywords: Aquifer, Contamination, DRASTIC, Fuzzy Logic. Golpayegan Plain. رشد جمعیت، توسعه فعالیت‌های صنعتی وکشاورزی و همچنین انتشار پسآب‌های حاصله، از عمده دلایلی هستند که موجب کاهش کمیت و تخریب کیفیت منابع آب زیرزمینی می‌شوند. بنابراین بررسی ارزیابی کیفی و پتانسیل آلودگی منابع آب زیرزمینی جهت حفاظت از آلودگی و همچنین مدیریت مؤثر آن‌ها ضروی به نظر می‌رسد. محدوده مطالعاتی گلپایگان نیز به عنوان یک مهم‌ترین دشت‌های استان اصفهان یکی از مناطق مهم کشاورزی، در معرض خطر آلودگی به نیترات قرار گرفته است. لذا بررسی مناطق آسیب‌پذیر آبخوان این منطقه با روش مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. در این تحقیق ابتدا از روش دراستیک معمولی، آسیب‌پذیری دشت گلپایگان برای بررسی مناطق آسیب‌پذیر استفاده شد. سپس برای بهینه‌سازی روش دراستیک با استفاده از الگوریتم ژنتیک، تابع هدفی به الگوریتم ژنتیک تعریف شد و وزن‌های بهینه پارامترهای دراستیک با بیشینه کردن تابع هدف بدست آمد. همچنین از روش فازی ساگنو از بین روش‌های منطق فازی جهت بهبود وزن‎‌های روش دراستیک استفاده گردید. داده‌های غلظت نیترات و شاخص همبستگی آن با آسیب‌پذیری برای بررسی صحت‌سنجی روش‌های ارائه شده به کار برده شد. شاخص همبستگی نشان داد که دراستیک بهینه شده با استفاده از الگوریتم ژنتیک، شاخص همبستگی بالاتری با نیترات داشته و نتیجه بهتری نسبت به دراستیک معمولی برای منطقه ارائه داده است. نقشه بهینه شده با استفاده از روش الگوریتم ژنتیک نشان می‌دهد که حدود 6، 23، 34، 21 و 16 درصد از دشت به ترتیب در مناطق با آسیب‌پذیری خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد واقع‌شده‌اند.نقشه بهینه شده با استفاده از روش الگوریتم ژنتیک نشان می‌دهد که حدود 6، 23، 34، 21 و 16 درصد از دشت به ترتیب در مناطق با آسیب‌پذیری خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد واقع‌شده‌اند.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10603_638da09ca67ff974e69f033915682afa.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Effect of Aquifer Management on Some Soil Properties (Case Study: Meymand Station, Kerman Province) تأثیر عملیلات آبخوانداری بر برخی ویژگی‌های خاک (مطالعه‌ی موردی: ایستگاه میمند، کرمان) 75 87 10646 10.22034/hydro.2020.10646 FA علی اکبری جور دانش آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات سیرجان علیجان آبکار عضو هیات علمی و استادیار بخش حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان حمید مسلمی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیز، مدیریت حوزه‌های آبخیز، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Journal Article 2019 05 03 In addition of precipitation deficiency, the rainfall with high intensity and short duration are the characteristics of arid and semiarid regions. This situation caused huge floods. These floods carries a lot of fine sediments that were silted on land and could change the soil properties. In addition of precipitation deficiency, the rainfall with high intensity and short duration are the characteristics of arid and semiarid regions. This situation caused huge floods. These floods carries a lot of fine sediments that were silted on land and could change the soil properties. In this study, the effect of flood spreading on soil was investigated at Flood Spreading Station after 15 years of its construction. Meymand Floodwater spreading Station is located 210 km from Kerman and has 23 broadcast channels. According to the number of floodwater spreading channels, sampling for soil experiments was carried out from three parts of the flood spreading area (first, middle and end of the flood spreading area), one channel and each channel of three samples were randomly taken from 0 to 30 cm depth. Analysis and comparison of the meanings were done using Duncan test. Statistical analysis of the data showed a significant increase in the percentage of clay, sand, silt, electrical conductivity, saturation percent, total nitrogen, phosphorus and potassium, and a significant decrease in the percentage of sand and saturation percent. There was no significant difference in pH in floodwater spreading and control area.There was no significant difference in pH in floodwater spreading and control area.There was no significant difference in pH in floodwater spreading and control area. در مناطق خشک و نیمه خشک که ریزش‌های جوی ضمن ناچیز بودن از پراکنش نامناسب برخوردارهستند بهره‌برداری ازسیلاب‌ها کلید حل مسائل کم آبی قلمداد می‌شود در این مناطق به‌دلیل بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، همراه با عدم جایگزینی طبیعی آب برداشت شده، باعث شده است که مبحث کارآمد پخش سیلاب و آبخوان‌داری دارای اهمیت ویژه‌ای باشد از ویژگی‌های اقلیمی مناطق خشک و نیمه خشک، کمبود بارندگی و تغییرات زمانی و مکانی شدت و مدت آن‌ها است، این حالت در اکثر مواقع به وقوع سیلاب‌های شدیدی منجر می‌شود. بنابراین استفاده از منابع آب سیلاب می‌تواند به‌عنوان راه‌کاری برای این مناطق باشد. ولی در زمان استفاده از آب رسوبات موجود در سیلاب‌ها موجب تغییر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک می‌شوند. در این تحقیق تأثیر پخش سیلاب بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک پس از گذشت 15 سال از احداث آن در ایستگاه پخش سیلاب بررسی شد . ایستگاه پخش سیلاب میمند در 210 کیلومتری کرمان قرار گرفته و از 23 کانال پخش تشکیل شده است. با توجه به تعداد کانال‌های پخش‌سیلاب نمونه‌برداری خاک از سه قسمت منطقه پخش سیلاب (ابتدا، وسط و انتهای منطقه پخش سیلاب) هر منطقه یک کانال و هر کانال سه نمونه به‌طور تصادفی از عمق صفر تا 30 سانتی‌متری گرفته شد. تجزیه تحلیل و مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن انجام شد. تحلیل آماری داده‌ها بیان‌گر افزایش معنی‌دار درصد رس، سیلت، هدایت الکتریکی، ازت کل، فسفر و پتاسیم و کاهش معنی‌دار درصد شن و درصد اشباع می‌باشد. میزان اسیدیته در منطقه پخش سیلاب و شاهد تفاوت معنی‌داری نداشت.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10646_a720e4379ba069e4e121b316f9a66750.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Development of Hydrogeochem software for investigation of hydrogeochemical properties and water quality طراحی نرم‌افزار Hydrogeochem برای بررسی ویژگی‌های هیدروژئوشیمیایی و کیفیت آب 88 98 10645 10.22034/hydro.2020.10645 FA مهدی کرد استادیار هیدروژئولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه کردستان Journal Article 2020 04 15 Development of Hydrogeochem software for investigation of hydrogeochemical properties and water quality Introduction Graphic evaluation is an important part of hydro-geochemical evaluation of surface and groundwater resources, by which important water characteristics such as origin, use, main reactions, type, sample classification, and many other specific water issues are identified. So far, various softwares have been presented in this field, each of which has advantages and disadvantages. The purpose of designing Hydrogeochem is to provide a software with a simple environment, free of any complexity to check the quality of water, which, while providing the necessary facilities, has no installation restrictions. Materials & Methods Hydrogeochem is a Windows software that is compatible with a variety of Windows and is designed to draw some of the most widely used hydrogeochemical diagrams such as Piper, expanded Durov, Stiff, Schoeller, Wilcox, and the USSL. It is very easy to work with and has a fast operation. Simultaneous evaluation of 999 water samples (in groups or case) is possible with this software. The major elements including calcium, magnesium, sodium and potassium, chloride, sulfate, carbonate and bicarbonate are the qualitative parameters necessary to study most qualitative diagrams. Moreover, the pH and total dissolved solids are also used in some diagrams. In the designed software, linear equations were used to draw the position of each sample. In the case of diagrams such as Piper and Durov diagrams, line equations for cations and anions are first formed, and then their intersection is calculated. Finally, the points obtained are plotted in a Cartesian system. For all the basic diagrams, on which the data are implemented, their mathematical equations are used so that the quality of the output images is not reduced. Discussion of Results & Conclusions The figure below shows the main windows of the Hydrogeochem. In designing the Hydrogeochem software, we tried to consider the most important qualitative analysis diagrams, including the expanded Durov, which is one of its great advantages. Another advantage of this software is that it draws the Schoeller diagram based on the limits of drinking water quality and simultaneous display of pH. In this software, it is possible to draw diagrams after calculating the ionic balance. Although the presence of an error in chemical analysis does not lead to the failure of drawing the sample quality diagram, it notifies the user of the error. Data entry, necessary settings, and the output of the software are designed in the simplest possible way, and this software lacks any complexity. In the next version, we try to provide the necessary facilities for calculating statistical indicators and drawing contour maps using statistical and geostatistical tools. ارزیابی گرافیکی یک بخش مهم در ارزیابی‌های هیدروژئوشیمایی آب‌های سطحی و زیرزمینی است که به وسیله آن ویژگی‌های مهمی از آب مانند منشأ، کاربری، واکنش‌های اصلی، تیپ، دسته‌بندی نمونه‌ها و خیلی دیگر از مسایل آب مشخص می‌شود. دراغلب مواقع برای رسم نمودارهای کیفی از نرم‌افزاهای تجاری قفل شکسته استفاده می‌شود که با مشکلات زیادی از قبیل عدم دسترسی به تمام امکانات نرم‌افزار و حق کپی‌رایت مواجه هستند. هدف از این تحقیق، طراحی یک نرم‌افزار تخصصی برای ترسیم نمودارهای ارزیابی هیدروژئوشیمیایی آب است که فاقد مشکلات ذکر شده باشد. به این منظور با استفاده از برنامه‌نویسی در محیط ویژوال بیسیک 2008 نرم‌افزار هیدروژئوکم طراحی شد. این نرم‌افزار تحت ویندوز بوده و با انواع ویندوز‌ها سازگار است و برای رسم برخی از پرکاربردترین نمودار‌های هیدروژئوشیمیایی مانند پایپر، استیف، شولر، ویلکاکس و نمودار آزمایشگاه شوری ایالات متحده طراحی شده است. کار با آن بسیار ساده بوده و دارای عمل‌کردی سریع است. ارزیابی همزمان 999 نمونه آب برای آن در نظر گرفته شده که می توانند به صورت گروهی و یا موردی پردازش شوند. پارامتر‌های کیفی ضروری برای بررسی اکثر نمودار‌های کیفی، شامل عناصر اصلی کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم، کلر، سولفات، کربنات و بی‌کربنات هستند. علاوه بر آنها در برخی از نمودار‌ها از پارامتر‌های pH و کل مواد جامد محلول نیز استفاده می‌شود. در مقایسه با نرم‌افزار‌های این حیطه از آبشناسی، نرم‌افزاری بومی است که در آن سعی شده است تا علاوه بر کاربر‌پسند بودن، ابزار‌های لازم برای بررسی کیفی آب در یک محیط ساده و در یک جا ارائه شود تا کاربر برای تهیه نمودار‌های گوناگون ناچار به استفاده از چندین نرم‌افزار نباشد. در کنار تمام مزایا و قابلیت‌های این نرم‌افزار، بزرگ‌ترین قابلیت آن، رسم نمودار دوروف بسط-یافته می‌باشد.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10645_6b7b1a14e827a7d5be4b1de465e9b88b.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Investigation of groundwater fluctuations influence of climate change and improved irrigation method (Case Study: Ahar plain) بررسی نوسانات آب زیرزمینی تحت تاثیر تغییر اقلیم و بهبود روش آبیاری (مطالعه موردی: دشت اهر) 99 112 11037 10.22034/hydro.2020.11037 FA مریم محمدپور استادیار گروه مهندسی آب، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ایران کامران زینال زاده دانشیار گروه مهندسی آب، د دانشکده کشاورزی، انشگاه ارومیه، ایران وحید رضاوردی نژاد دانشیار گروه مهندسی آب، د دانشکده کشاورزی، انشگاه ارومیه، ایران بهزاد حصاری استادیار گروه مهندسی آب، د دانشکده کشاورزی، انشگاه ارومیه، ایران Journal Article 2019 10 09 Ground water management is one of the most basic water management issues on basin level. In recent decades, natural and human factors have created critical conditions in aquifers of the country. In this research, the effects of development of pressurized irrigation systems on groundwater resources of Ahar plain have been investigated with WEAP software during 16 years. After calibration and validation of the model, the present situation of the region was simulated. The simulation results showed that development of pressurized irrigation systems has a significant change in the storage volume of aquifer and caused a drop in groundwater level of the Ahar plain. In order to analyze of conditions and to demonstrate of changes effect in different conditions and prediction for the future, the general circulation models of CGCM3 and HadCM3 were developed under A1B, A2 and B1 emission scenarios. The scenarios results showed that the average annual volume of aquifer increased 25% in the lack of pressurized irrigation development condition in the region. If pressure irrigation did not develop in the region, and instead of, surface irrigation was carried out, Surface runoff and agricultural return flow were more than the current situation in the basin. Also, the future climate scenario showed that with continuing the current situation in the future, the average annual volume of the aquifer will be reduced by 33%, that it will be caused to groundwater destroyed in the future. So pressurized irrigation systems not only do not save water but also lead to destruction of groundwater aquifers in the country. The results of this study emphasize the necessity of basin management studies to adopt proper management strategies, especially in critical areas. مدیریت منابع آب زیرزمینی از اساسی‌ترین بحث‌های مدیریت آب در سطح حوضه‌هاست. در دهه‌های اخیر عوامل طبیعی و انسانی سبب ایجاد شرایط بحرانی در آبخوان‌های کشور شده است. در تحقیق حاضر، اثرات توسعه سامانه‌های آبیاری تحت‌فشار بر منابع آب زیرزمینی دشت اهر در یک دوره 16 ساله با نرم‌افزار WEAP مورد بررسی قرار گرفت. پس از واسنجی و صحت‌سنجی، وضعیت موجود منطقه شبیه‌سازی شد، نتایج نشان داد توسعه سامانه‌های آبیاری تحت‌فشار تغییرات معنی‌داری در ذخیره آب دارد و سبب افت سطح آب زیرزمینی شده است. به‌منظور تحلیل شرایط و نشان دادن تاثیر تغییرات در شرایط مختلف و پیش‌بینی برای آینده با استفاده از مدل‌های گردش عمومی جو 3CGCM و 3HadCM تحت سناریوهای انتشار A2، A1B و B1 مدل توسعه داده شد. نتایج نشان داد؛ حجم آبخوان در شرایط عدم توسعه آبیاری تحت‌فشار در منطقه، بطور متوسط سالانه به‌میزان 25% افزایش می‌یابد. در‌ صورتی که در منطقه آبیاری تحت‌فشار توسعه پیدا نمی‌کرد، رواناب سطحی و جریان بازگشتی کشاورزی در حوضه بیشتر از مقدار معادل آن در شرایط آبیاری تحت‌فشار می‌شد. همچنین اعمال سناریوهای اقلیمی برای آینده نشان داد با ادامه شرایط کنونی در آینده، متوسط سالانه بلند حجم آبخوان به‌میزان 33% کاهش خواهد یافت؛ با توجه به کم آب بودن منطقه، منابع آبی آن شرایط خوبی را در آینده تجربه نخواهد کرد. بنابراین سامانه‌های آبیاری تحت‌فشار نه‌تنها باعث صرفه‌جویی در مصرف آب نشده، بلکه منجر به تخریب آبخوان‌ زیرزمینی نیز می‌شود. نتایج این مطالعه بر لزوم مطالعات مدیریت حوضه‌های آبریز جهت اتخاذ استراتژی‌های صحیح مدیریتی، بخصوص در مناطق بحران‌زده تاکید دارد

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_11037_d482ac9a2ee9076e762b31dd9c7f38a5.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Potential of hydrogeochemical karstization of springs in Hashtgerd study area پتانسیل‌یابی میزان کارستی شدن چشمه‌ها از منظر هیدروژئوشیمیایی در محدوده مطالعاتی هشتگرد 113 126 10599 10.22034/hydro.2020.10599 FA مهسا جمعدار دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران ایران مهدی سرائی تبریزی استادیار گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات 0000-0002-4903-9307 حسین یوسفی دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران Journal Article 2020 01 31 Structural and lithological features in the study area of Hashtgerd have provided suitable conditions for the formation of karst phenomena in the region. The high approximate groundwater level in the area is a sign that karst is not expanding in depth. The karst geomorphological forms are not as visible as the cave, the sinkhole, and the poner. The only karst phenomena observed in the Carnegie region are karst springs and dissolving cavities. The aim of this study was to study the hydrogeochemical study of springs with emphasis on the sex of the formation. For this purpose, 5 water samples from the permanent springs of the region were collected and chemically analyzed during the water shortage period (October 2016). The results of hydrogeochemistry of karstic springs and XRF in the region showed that karstic waters flow in a highly developed system. The average ratio of calcium ion to magnesium in selected springs is 2.29. Therefore, the material of the groundwater aquifer in the watershed of the studied springs is mainly calcareous. The degree of dolomite saturation index in the valleys of Vali Darvish Cheshmeh (2), Vardeh (4), and Yamanjliq (5) is negative, which shows and reflects the saturated conditions, and the higher density of surface and subsurface fractures, as well as the flow type - It is a source of water flow in these springs. Groundwater chemistry in carbonate rocks was a function of the dissolution of calcite and dolomite. The high water temperature in the Alan salt spring has affected the dolomite saturation capability in Dalan Formation. The results of factor analysis showed that the most important factor depends on the dissolution of carbonate and then on the amount of magnesium and electrical conductivity, which has the greatest effect on the rate of dissolution. ویژگی‌های ساختاری و لیتولوژیکی در محدوده مطالعاتی هشتگرد شرایط مناسبی را برای شکل‌گیری پدیده‌های کارستی در‌ منطقه فراهم آورده است. بالا بودن تقریبی سطح آب زیرزمینی در ناحیه، نشانه‌ای برای عدم گسترش کارست در عمق است. اشکال ژئومورفولوژی کارست هم‌چون غار، فروچاله و پونر مشاهده نمی‌شود. تنها پدیده‌های کارستی مشاهده شده در منطقه کارن‌ها، چشمه‌های کارستی و حفرات انحلالی می‌باشند. این تحقیق با هدف مطالعه هیدروژئوشیمیایی چشمه‌ها با تأکید بر جنس سازند انجام شد. بدین منظور، 5 نمونه‌ی آب از چشمه‌های دائمی منطقه در دوره کم‌آبی (مهر ماه 1397) جمع‌آوری و تجزیه شیمیایی شد. نتایج حاصل از هیدروژئوشیمی چشمه‌های کارستی و XRF موجود در منطقه نشان داد که آب‌های کارستی در یک سیستم شدیداً توسعه یافته جریان دارند. میانگین نسبت یون کلسیم به منیزیم چشمه‌های منتخب برابر29/2 می‌باشد. بنابراین، جنس سفره‌ی آب زیرزمینی در حوزه‌ی آبخیز چشمه‌های مورد مطالعه عمدتاً آهکی است. میزان شاخص اشباع دولومیت در چشمه‌های ولیان درویش چشمه ( 2)، ورده ( 4)، و یمانجلیق ( 5) منفی است که شرایط تحت اشباع را نشان می دهد و منعکس کنند ة تراکم بیشتر شکستگی سطحی و زیرسطحی و هم‌چنین نشان دهنده‌ی نوع جریان مجرایی - انتشاری در مسیر جریان آب این چشمه‌ها است. شیمی آب‌های زیرزمینی در سنگ‌های کربناته تابع انحلال کلسیت و دولومیت بود. بالاتربودن دمای آب در چشمه‌ی نمک آلان در قابلیت اشباع دولومیت در سازند دالان تأثیر گذاشته است . نتایج تحلیل عاملی نشان داد که مهم‌ترین عامل به انحلال کربنات و پس از آن به میزان منیزیم و هدایت الکتریکی بستگی دارد، که بیش‌ترین تأثیر را روی میزان انحلال گذاشته است. بنابراین، میزان انحلال به سرعت جریان و نوع جریان (آشفته و یا خطی)، که کنترل کننده ضخامت لایه مرزی است، وابسته است.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_10599_89b92ffe666fbac657c56daa274c1e2b.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Identifying the permeable zones in Dare-h-Zar copper mining area in Sirjan using time series analysis of the precipitation and groundwater level شناسایی زون‌های تراوا در محدوده معدن مس دره‌زار سیرجان با استفاده از تحلیل سری زمانی بارش و سطح آب زیرزمینی 127 141 11036 10.22034/hydro.2020.11036 FA سپیده مالی دانشجوی دکتری آب شناسی دانشگاه صنعتی شاهرود هادی جعفری عضو هییت علمی دانشکده علوم زمین دانشگاه صنعتی شاهرود رضا جهانشاهی عضو هیأت علمی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2020 05 18 Identifying the permeable zones in Dare-h-Zar copper mining area in Sirjan using time series analysis of the precipitation and groundwater level Introduction The Dareh-zar copper mining area is located approximately 50 km northwest of Sirjan and 10 km south of Sarcheshmeh copper mine in Kerman province. The general direction of the groundwater flow is approximately from north to the south. Without groundwater pumping in the mining area, temporal variations of the groundwater levels were dependent only on the rainfall and the river’s discharge fluctuations. Matherials and Methods In this research, the time series analysis of the precipitation and the water table has been performed to determine their relationship. In order to prepare the water table and precipitation data, the components of the trends were identified and then deleted for the calculation of time series in the frequency domain. Also, for preliminary study of the location of permeable zones in the hard rock layers, the three-dimensional graphical model of permeable zone has been drawn based on the geo-statistical method using ROCKWORK software. Discussion of Results In the time series of the groundwater levels, a dominant decreasing linear trends were recognized during the period of 2014-2017. After de-trending the time series of rainfall and water table, using autocorrelation functions, a seasonal trend with a period of 12 months was recognized in the data, which was due to the annual changes in climatic conditions. According to the time series analysis, the time lags between the precipitation and the groundwater levels vary between 1 and 2 months. The time lags have been increased to one year in the southeastern of the mining pit. It is probbaly resulted from a zone with very low permeability. The lag time of impact response functions (IRF) for water table in the observation wells (in related to the spatial variations of hydraulic head) were plotted versus the direct distance between the wells. In general, the lag time is expected to be increased with increasing spatial spacing between wells, while in the study area there was no strong relationship between the lag time and the direct distance. In fact, the IRF of the water table to variations of the hydraulic head in the hard rock aquifer of study area (unlike to alluvial aquifers) was not dependent on the distance between the observation wells. So hydraulic connectivity was probably through high-permeability zones in the study area. The north and south area of the pit show the lowest lag time with the maximum number of lag times less than 1 month. Therefore, high-permeability zones were probably located in the north and south of the pit. It was confirmed by three-dimensional model (fence diagram) of lithology showing the locations of the seepage faces and permeable zones in the area. Conclusions The northern and southern parts of the pit are suitable places for drilling wells for dewatering plan of the mining area. Finally, three-dimensional model and fence diagram of the lithology showed that a permeable zone has been extended in elevation 2500 to 2600 m above sea level. The locations exactly correspond to the seepage faces level in the mine pit. Keywords: Groundwater, Time series analysis, lag time, water table معدن مس دره‌زار در فاصله‌ی 50 کیلومتری شمال‌غرب شهر سیرجان در استان کرمان قرار دارد. در این تحقیق تحلیل سری زمانی بارش و سطح ایستابی در چاههای مشاهده‌ای انجام شده است. به دلیل عدم پمپاژ آب زیرزمینی در معدن، تغییرات سطح ایستابی تنها تحث تاثیر نوسانات بارش و رودخانه دایمی منطقه است. در سری‌های زمانی سطح ایستابی محدوده‌ی معدن طی دوره زمانی 97-1394 روندهای خطی نزولی یا کاهشی دیده می‌شوند. همچنین مؤلفه‌ی فصلی با دوره تناوب 12 ماهه در سری‌های زمانی بارش و سطح ایستابی مشاهده می‌شود که ناشی از تغییرات سالیانه شرایط اقلیمی است. تأخیر زمانی بین اثر بارش بر سطح ایستابی عمدتاً بین 1 تا 2 ماه متغیر می‌باشد و این تأخیر زمانی در محدوده‌ی جنوب شرقی پیت تا یک سال افزایش یافته است و احتمالاً زونی با تراوایی کم در این قسمت وجود دارد. تاخیر زمانی پاسخ سطح ایستابی در چاه‌های مشاهده‌ای نسبت به تغییرات مکانی بار هیدرولیکی در مقابل طول فاصله مکانی بین چاه‌ها نشان می‌دهد همبستگی قوی بین آنها وجود ندارد. در واقع پاسخ سطح ایستابی به تغییرات بار هیدرولیکی در آبخوان سنگی منطقه، چندان وابسته به طول فاصله بین چاه‌های مشاهده‌ای نیست و احتمالا ارتباط هیدرولیکی از طریق زون‌های با تراوایی بالا انجام می‌شود. همچنین تعداد تأخیرهای زمانی کمتر از 1 ماه در هر چاه، در مقابل متوسط تأخیر زمانی نشان می‌دهد در شمال و جنوب پیت، کمترین تأخیر زمانی در پاسخ به تغییرات سطح ایستابی و بیشترین تعداد تأخیر زمانی کمتر از 30 روز مشاهده می‌شود. بنابراین زون‌های با تراوایی بالا احتمالا در قسمت شمال و جنوب پیت قرار دارند و مکان‌های مناسب جهت حفر چاه های زهکشی تشخیص داده شد. درنهایت بر مبنای مدل سه بعدی لیتولوژی، زون تراوای حاصل از هوازدگی در ارتفاع 2500 تا 2600 متر بالاتر از سطح دریا، منطبق با ارتفاع سطوح تراوش، در منطقه گسترش یافته است.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_11036_5677e4e7720d48bffa2c6ba6b22eb124.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Potential location of renewable groundwater in Urmia Lake basin by AHP analysis and spatial fuzzy technique (case study: Urmia plain) مکانیابی پتانسیل آب های زیرزمینی تجدیدشونده آبخوان های غرب دریاچه ارومیه با تحلیل AHP و تکنیک فازی فضایی 142 153 11035 10.22034/hydro.2020.11035 FA سعید مقدم دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه، ایران. حجت احمدی دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، انشگاه ارومیه، ایران. کامران زینال زاده دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی،د انشگاه ارومیه، ایران. بهزاد حصاری استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران. Journal Article 2020 02 25 Groundwater resources have long been used by humans as a reliable alternative due to their higher reliability and lower fluctuations, and have declined quantitatively and qualitatively in recent decades due to over-harvesting. In this study, the potential of groundwater resources in Urmia Lake basin was studied using Analytical Hierarchy Process (AHP) method and hybrid model of fuzzy logic- Analytical Hierarchy Process. It is necessary to reduce the negative interaction between the lake and the surrounding groundwater resources as much as possible by managing the abstraction of groundwater and identifying the sensitive areas of the aquifers of this basin and identifying the harvestable areas. First, the effective layers in groundwater potential (layers of height, slope model, land use, river distance, river density, geology, precipitation, evaporation and groundwater level) were prepared by ArcGIS. The results of study showed that in the AHP and the combined model of fuzzy logic, about 18.9% and 25.33% of the region's surface have high potential and are suitable for drilling wells, respectively. Finally, the ROC curve was used to determine the accuracy of the final maps. The accuracy of the final maps prepared by the AHP method and fuzzy logic-AHP was 0.775 and 0.812, respectively, and Fuzzy logic-AHP method had better performance in groundwater potential finding than Analytical Hierarchy Process. منابع آب زیرزمینی به دلیل ضریب اطمینان بالاتر و نوسانات کمتر به‌عنوان یک گزینه‌های مطمئن از دیرباز مورد استفاده انسان بوده و در طی دهه‌های اخیر در اثر برداشت بیش از تغذیه، با کاهش کمی و کیفی روبرو شده است. در این تحقیق پتانسیل‌یابی منابع آب زیرزمینی در آبخوان های محدوده مطالعاتی غرب دریاچه ارومیه با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و مدل ترکیبی منطق فازی-تحلیل سلسله مراتبی انجام شد. دریاچه ارومیه واقع در شمال غرب ایران، بزرگ‌ترین دریاچه‌های شور جهان و بزرگ‌ترین دریاچه در خاورمیانه می‌باشد که نقش تغذیه‌کننده و تغذیه شونده از منابع آب‌های زیرزمینی اطراف آن را ایفا می‌کند. کاهش تراز آب در آن می‌تواند باعث افت منابع آب‌های زیرزمینی نیز شود و بالعکس برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی نیز با تأثیر متقابل بر دریاچه کاهش تراز آب آن را تشدید خواهد کرد. از این‌رو می‌بایست با مدیریت برداشت از آب‌های زیرزمینی و شناسایی مناطق حساس آبخوان‌های این حوضه و شناسایی مناطق قابل‌برداشت اثر متقابل منفی میان دریاچه و منابع آب‌های زیرزمینی اطراف آن را تا حد امکان کاهش داد. ابتدا لایه‌های مؤثر در پتانسیل‌یابی آب زیرزمینی (لایه ارتفاع، شیب، کاربری اراضی، فاصله از رودخانه، تراکم رودخانه، زمین‌شناسی، بارش، تبخیر و سطح آب زیرزمینی) در محیط ArcGIS10.2 تهیه گردید. نتایج مطالعه نشان داد که در مدل تحلیل سلسله مراتبی و مدل ترکیبی منطق فازی به ترتیب حدود 9/18 درصد و 33/25 درصد از سطح منطقه دارای پتانسیل بالایی بوده و مناسب حفر چاه می‌باشند. در نهایت برای تعیین صحت نقشه‌های نهایی از منحنی ROC استفاده گردید که میزان دقت نقشه‌های نهایی تهیه شده با روش تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی- تحلیل سلسله مراتبی به ترتیب 775/0 و 812/0 بوده و روش منطق فازی-تحلیل سلسله مراتبی نسبت به روش تحلیل سلسله مراتبی دارای عملکرد بهتری در پتانسیل‌یابی آب زیرزمینی بود.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_11035_851fed08a22efdd54ba521722345fb2b.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 5 2 2020 12 21 Hydrogeological evaluation of heap leaching site of Sungun copper mine (East Azarbaijan) and analysis the potential environmental pollution ارزیابی وضعیت هیدروژئولوژیکی سایت هیپ لیچینگ معدن مس سونگون (آذربایجان شرقی) و تحلیل پتانسیل آلودگی زیست‌محیطی 154 174 11067 10.22034/hydro.2020.11067 FA وهاب امیری استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه یزد، یزد Journal Article 2020 03 13 Release of toxic heap leaching fluids into the environment can affect the health of both the surrounding ecosystem and human population. Understanding the hydrogeological conditions based on the hydrogeochemical behavior of water resources at the heap leaching site of the Songun copper mine as the most important action which should be taken to prevent potential environmental problems provides the conditions for sustainable development at the surrounding of this mine. In this study, field surveys, sampling of groundwater resources, geophysical studies, geotechnical studies, and reverse geochemical modeling were used to analyze the hydrogeological status of the area. The presence of fractures and cracks extending to depths suggests that some of the deeper preferential paths can be considered for water flow in the area. Flowing the water in the fractures network along with the hydraulic gradient as well as the topographic status of the area towards the southern areas has caused the seepage face in some places. Based on the analysis of the hydrogeological conditions of the area, it seems that the potential of the geological structures and structures of the area as well as the fracture network in this area are not capable of high water transfer and storage. On the other hand, it should be noted that the hydrological and climatic capability of the region does not provide a significant volume of water and this has prevented the formation of groundwater resources (i.e) aquifer). Therefore, there is no potential for environmental problems at this site due to leakage from the heap leaching site as well as contamination at an alarming extent. However, the establishment and development of drainage facilities located on and near the surface of the land can minimize the risk of environmental problems. رهاسازی سیالات سمی از سایت هیپ لیچینگ به محیط زیست می‌تواند سلامت اکوسیستم و جمعیت‌های انسانی اطراف آن را تحت تأثیر قرار دهد. شناخت شرایط هیدروژئولوژیکی مبتنی بر رفتار هیدروژئوشیمیایی منابع آبی در ساختگاه سایت هیپ لیچینگ معدن مس سونگون به عنوان مهمترین اقدامی که باید در پیشگیری از مشکلات زیست‌محیطی محتمل انجام شود؛ راه را برای توسعه پایدار در محل این معدن هموار می‌سازد. در این مطالعه سعی شده است از بازدیدهای صحرایی، نمونه‌برداری از منابع آب زیرزمینی، مطالعات ژئوفیزیکی، مطالعات ژئوتکنیکی و مدلسازی معکوس ژئوشیمیایی برای تحلیل وضعیت هیدروژئولوژیکی منطقه استفاده شود. وجود شبکه درز و شکاف‌ها و توسعه آنها تا اعماق زیاد نشان می‌دهد که برخی مسیرهای ترجیحی عمیق را می‌توان برای جریان آب در این منطقه در نظر گرفت. هدایت آب از شبکه درز و شکافدار به مناطقی با شکستگی بیشتر ناشی از گسل‌خوردگی و در کنار آن تمایل گرادیان هیدرولیکی و همچنین وضعیت توپوگرافی منطقه به سمت مناطق جنوبی موجب شده است که سطح ترشدگی وسیعی در این محدوده مشاهده شود. با توجه به تحلیل شرایط هیدروژئولوژیکی منطقه، به نظر می‌رسد که پتانسیل تشکیلات و ساختارهای زمین‌شناسی منطقه و همچنین شبکه درز و شکافی موجود در این محدوده توان انتقال و ذخیره‌سازی بالای آب را ندارد. از طرفی دیگر نیز باید عنوان داشت که توان هیدرولوژیکی و اقلیمی منطقه در تأمین حجم قابل توجهی آب را ندارد و همین امر مانع تشکیل منابع آب زیرزمینی و یا به تعبیری آبخوان در این منطقه شده است. بنابراین، پتانسیل ایجاد مشکلات زیست‌محیطی در این سایت به دلیل نشت از لاینر سایت هیپ لیچینگ و همچنین آلودگی در وسعت نگران کننده وجود نخواهد داشت. با این وجود، ایجاد و توسعه تأسیساتی برای زهکشی آب‌های تجمع یافته در سطح و نزدیک سطح زمین می‌تواند میزان ریسک ایجاد مشکلات زیست محیطی را به کمترین مقدار برساند.

https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_11067_ab17b36573b913c11e2767567d976b12.pdf