دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 Comparison of Fuzzy Inference Systems and Fuzzy Hierarchical Analysis Methods for Study of Karst Development (Case Study: Khuzestan Province, Shirin-Bahar) مقایسه روش های سیستم استنتاج فازی و تحلیل سلسل مراتبی فازی برای مطالعه توسعه کارست مطالعه موردی: استان خوزستان، شیرین بهار 1 14 5824 10.22034/hydro.2018.5824 FA فاطمه جعفری دانشجوی کارشناشی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده علوم زمین نصرالله کلانتری عضو هیئت علمی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز ایوب تقی زاده عضو هیئت علمی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز حدیث زارعی دانشجوی کارشناسی ارشد آب شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2016 09 25    Digging and excessive exploitation of alluvial water sources, create bad condition for many alluvial aquifers in the plains of the country. Given these circumstances, the desire to use the karst sources for which less attention has been paid is increasing. In this study, by considering some karst development criteria such as lithology, altitude, slope, rainfall, temperature, vegetation index, drainage density, lineament density, lineament intersection density, distance from lineament and distance from the intersection of lineaments and applying fuzzy inference system and fuzzy hierarchical analysis, modeling of karst development has been done. The results showed that by the method of fuzzy inference system the development zones with high and very high degrees covered 79.1 percent of the total area, while for the fuzzy hierarchial analysis method it was 26 percent. For weights validation used in the fuzzy hierarchical analysis, ±10%, ±5% sensitivity analyses were done.  حفر چاه و بهره­برداری بی‌رویه از منابع آب آبرفتی، وضعیت بدی برای بسیاری از آبخوان­های آبرفتی در دشت­های کشور ایجاد کرده است با توجه به این شرایط، تمایل برای استفاده از منابع آب کارستی که کمتر به آن توجه شده بود، رو به افزایش است. در این پژوهش با در نظر گرفتن برخی معیارهای توسعه کارست مانند لیتولوژی، ارتفاع، شیب، بارش، دما، شاخص پوشش گیاهی، تراکم آبراهه، تراکم خطواره، تراکم تقاطع خطواره، فاصله از خطواره، فاصله از تقاطع خطواره و به‌کارگیری روش‌های سیستم استنتاج فازی و تحلیل سلسله مراتبی فازی، مدل­سازی توسعه کارست انجام شده است. نتایج نشان داد که در روش سیستم استنتاج فازی پهنه­های با توسعه زیاد و خیلی زیاد 79.1درصد از مساحت منطقه را پوشش می­دهد درحالی که این عدد در روش تحلیل سلسله مراتبی فازی 26 درصد می­باشد. برای صحت­سنجی وزن­های بکار گرفته شده در روش تحلیل سلسله مراتبی فازی، آنالیز حساسیت  5± و 10± درصد انجام شده است. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_5824_b3503cf48a1400612ffa2f3b938a6025.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 Using SOM and Wavelet Transform pre-processing methods in groundwater level prediction (Case Study: AzarShahr plain) استفاده از روش‌های پیش‌ پردازش SOM و تبدیل موجک در پیش‌بینی تراز آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت آذرشهر) 15 32 6449 10.22034/hydro.2018.6449 FA فرناز دانشور وثوقی گروه مهندسی عمران، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران علی کریمی گروه مهندسی عمران، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران. Journal Article 2016 11 07 Prediction of groundwater level play an important role in the groundwater source management. Groundwater plays most important role in providing required water for agricultural, urban and industrial uses, especially in semi-arid regions. The Present study focused on predicting groundwater level in the AzarShahr plain using pre-processing tools in two scenarios. Clustering tool was used by means of Self-Organized Maps (SOM) for conducting spatial pre-processing and wavelet transform (WT) for time pre-processing and also artificial neural system for modeling. SOM based clustering technique was used to identify spatially homogeneous clusters of groundwater data to use in artificial neural network to model groundwater resources. The WT was also used to extract dynamic and multi-scale features of the non-stationary GWL, runoff and rainfall time series. Results showed that using the WT and combining it with artificial neural system in groundwater level modeling of AzarShahr plain led to 11.6 percent improvement in the modeling accuracy, in verification stage the in the first scenario and 23.5 percent improvement in the second scenario. It can be concluded that using new modeling methods such as applying time and spatial pre-processing tools leads to significant increase in the modeling accuracy. پیش‌بینی سطح آب زیرزمینی یک حوضه نقش مهمی را در مدیریت منابع آبی ایفا می‌کند. به‌خصوص در مناطق نیمه‌خشک آب‌های زیرزمینی نقش بسیار مهمی در تعیین آب مورد نیاز، کشاورزی، شهری و امور صنعتی دارد. مطالعه حاضر در دو سناریو به پیش‌بینی تراز آب زیرزمینی در دشت آذرشهر با استفاده از ابزارهای پیش‌پردازش پرداخته است. برای انجام پیش‌پردازش مکانی از ابزار خوشه‌بندی به‌وسیله نقشه‌های خودسازمان‌ده(SOM)، برای پیش‌پردازش زمانی از تبدیل موجک  و برای مدل‌سازی از شبکه عصبی مصنوعی  استفاده شده است. نقشه‌های خود سازمانده برای تعیین مناطقی همگن از نظر داده‌های آب زیرزمینی جهت استفاده در مدل‌ شبکه عصبی برای مدل‌سازی منابع آب زیرزمینی استفاده شد. تبدیل موجک برای استخراج ویژگی‌های زمانی و نا ایستایی سری‌های زمانی تراز آب زیرزمینی بکار رفت.  نتایج نشان داد که استفاده از تبدیل موجک و ترکیب آن با شبکه عصبی مصنوعی در مدل‌سازی تراز آب زیرزمینی دشت آذرشهر باعث بهبودی 6/11 درصدی در دقت مدل‌سازی، در گام‌های صحت‌سنجی در سناریو اول و بهبودی 5/23 درصدی در سناریو دوم شد. می‌توان نتیجه گرفت استفاده از روش‌های نوین مدل‌سازی مانند استفاده از ابزارهای پیش‌‌پردازش زمانی و مکانی باعث افزایش قابل توجه دقت مدل‌سازی می‌گردد. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_6449_ba417a53439ba97e2bb6cb21a3a4cdc5.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 The Hydrogeochemical processes of Kuhdasht aquifer فرآیندهای هیدروژئوشیمی آبخوان کوهدشت 32 46 5508 10.22034/hydro.2018.5508 FA زهرا هادیپور هفشجانی کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، دانشگاه شهید بهشتی حمیدرضا ناصری عضو هیئت علمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی فرشاد علیجانی عضو هیئت علمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2016 07 02 The hydrogeochemical methods are used to determine of the dominant natural processes governing the groundwater hydrogeochemistry and the effects of the hydrocarbon pollution on groundwater quality in Kuhdasht aquifer. Groundwater samples were collected in four periods in 2014 (16 and 25 water wells in three and one periods, respectively) to measure the electrical conductivity, major ions concentrations, trace ion and pollution indices concentrations (I, Fe, Zn, Ba, dissolved oxygen, chemical and biochemical oxygen demand (COD and BOD), and pH), and hydrocarbons. After review of the geology and hydrogeology of the study area, hydrogeochemistry of the aquifer was studied as determination of hydrochemical types of waters, interpretation of hydrochemical maps and composition diagrams with emphasis on the natural changes in groundwater hydrochemistry and abnormal changes as a results of the hydrocarbon contamination. The results show that the geochemical evolution of groundwater in Kuhdasht plain changes from HCO3-Ca(Mg) to HCO3(SO4)-Mg water types together a gradual increase of the concentrations of dissolved ions, with the anomalous Na-Cl water types in the hydrocarbon contaminated groundwater in southwest  parts of the plain. The main hydrochemical characteristic of the groundwater in the areas affected by oil brines in the south west Kuhdasht are the highly reducing environment with high concentration of BOD, and COD and low concentrations of DO and NO3, and high concentrations of  TDS, Na, Cl, B. روش‌های هیدروژئوشیمی  به منظور تعیین فرآیندهای مؤثر بر تغییرات طبیعی سیستم کیفی آبخوان و اثرات آلودگی هیدروکربنی بر کیفیت آب‌های زیرزمینی دشت کوهدشت به کار گرفته شده است. نمونه‌های آب زیرزمینی در چهار دوره اردیبهشت، مرداد و آذر (16 حلقه چاه آب) و بهمن ماه (25 حلقه چاه آب) سال 1393 جهت سنجش هدایت الکتریکی، یون‌های عمده، یون‌های فرعی (ید، آهن، روی، باریم، اکسیژن محلول، اکسیژن خواهی شیمیایی (COD) و بیوشیمیایی (BOD)، وpH)، و مواد هیدروکربنی مورد سنجش قرار گرفته‌اند. پس از انجام بررسی‌های زمین‌شناسی و هیدروژئولوژی، مطالعات دقیق هیدروژئوشیمی با تعیین تیپ و رخساره هیدروشیمیایی، تهیه و تحلیل نقشه‌های هیدروشیمی، تهیه و تفسیر نمودارهای ترکیبی، با تأکید بر بررسی تحولات شیمیایی آب‌های زیرزمینی در جهت جریان آب زیرزمینی و شناسایی تغییرات ناهنجار کیفی در منطقه آلوده به مواد هیدروکربنی انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که سیر تکامل ژئوشیمیایی آب زیرزمینی در دشت کوهدشت از تیپ بی‌کربناته کلسیک (منیزیک) با غلظت املاح محلول کم در مناطق تغذیه شمالی آغاز و به تیپ بی‌کربناته (سولفاته) منیزیک ادامه می‌یابد ولی در مناطق تخلیه جنوب غربی دشت (منطقه آلوده به مواد هیدروکربنی) به‌طور ناگهانی تیپ آب زیرزمینی کلروره – سدیک و غلظت املاح محلول زیاد می‌شود. وجود محیط احیایی با غلظت‌های BOD و  COD و غلظت‌های کم اکسیژن محلول و نیترات، غلظت زیاد املاح محلول، کلراید، سدیم، و باریم از مشخصه‌های اصلی هیدروشیمی آب زیرزمینی آلوده با شورابه نفتی در جنوب غرب منطقه می‌باشد. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_5508_7c8af11ef1699a84fe4f9f6e0c0d34b1.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 Site Selection and Prioritizing the Subsurface Dam Construction Axis Using Decision Support System (DSS), (Case Study: Daryan and Heris Catchments) مکان‌یابی و رتبه‌بندی محل‌ احداث سد زیرزمینی با توسعه سیستم پشتیبان تصمیم‌گیری(DSS)، مطالعه موردی: حوضه‌های دریان و هریس‌‌ شبستر 47 59 6176 10.22034/hydro.2018.6176 FA سیف الله خدادادی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه ارومیه محمد همتی استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه Journal Article 2017 01 24       Due to world's water resources ubdesirable distribution both temporaly and spatialy development and management of these resources in arid and semi-arid regions such as Iran are necessary. In this way, site selection and construction of subsurface dam are managerial solutions that obstruct and storage the underground flow to water supply during dry seasons. In this study, a decision support system was developed in three steps to find the suitable sites of subsurface dam construction in Shabestar region. Firstly inappropriate areas were eliminated using omissive criteria and potentially suitable areas were identified, then straits and outlet points of axis in suitable areaswere specified as dam axes sites (53 axes in 8 stream) and the best axis of each stream was selected. Finally, a tree structure form of main criteria and their sub-criteria were defined to evaluate and prioritize the 8 selected axes using Analytical Hierarchy Process (AHP) and computing Final Suitability Index (F.S.I). Axis with high value of FSI are preferred to others. This third axis with suitability index of 0.299 located in Meshnagh-Chay seasonal stream was selected as the best site for subsurface dam construction.  توسعه و مدیریت اصولی منابع آب به دلیل توزیع مکانی و زمانی نامناسب آن در نقاط مختلف جهان، به خصوص مناطق خشک و نیمه‌خشک از جمله ایران امری ضروری است. در این راستا، مکا‌‌ن­‌یابی و احداث سدهای زیرزمینی یک راه‌کار مدیریتی است که با ذخیره جریانات زیرسطحی سبب احیاء و توسعه این منابع و تأمین نیازمندی‌های آب می­‌شود. این تحقیق با توسعه یک سیستم پشتیبان تصمیم­‌گیری طی سه مرحله، به مکان­‌یابی محل این نوع سدها در منطقه شبستر (شما‌ل­‌شرق ارومیه) می­‌پردازد. ابتدا با تعریف معیارهای حذفی، مناطق نامناسب شناسایی و از کل منطقه کسر شد سپس در محدوده‌های پتانسیل­‌دار اولیه، محل تنگه­‌ها و خروجی زهکش آبراهه­‌ها (53 محور در 8 قسمت) تعیین و بهترین محور هر قسمت انتخاب شد. نهایتاً با تعریف معیارها و زیر معیارها در قالب ساختار درختی، محورهای انتخابی(8 محور)، به صورت سلسله مراتبی تحلیل شد و با توجه به شاخص تناسب نهایی اولویت‌­بندی شدند که محور سوم واقع در آبراهه فصلی مشنق­‌چای با شاخص تناسب 299/0 در اولویت اول قرار گرفت. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_6176_f36660bf4b8eb168094dbb889416fe6e.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 An Investigation on Physical, Chemical and Microbial Quality of Swimming Pools in Meshkin Shahr Hot Springs بررسی کیفیت فیزیکی، شیمیایی و میکروبی حوضچه های شنای چشمه های آبگرم مشکین شهر 60 68 5741 10.22034/hydro.2018.5741 FA لیلا موثق دانشجوی کارشناسی ارشد میکروب شناسی، گروه میکروب شناسی، دانشگاه آزاد واحد اهر غلامرضا زرینی دانشیار میکروبیولوژی، گروه زیست شناسی، دانشگاه تبریز مهدی قیامی راد استادیار میکروب شناسی، گروه میکروب شناسی، دانشگاه آزاد واحد اهر Journal Article 2016 10 01 <em>    </em><em>According to sanitation standards, swimming pools water like drinking water should have acceptable physicochemical and microbial qualifications. This survey was conducted to investigate physicochemical and microbial qualities of hot spring pools in Meshkin Shahr, Ardabil Province in 2014-2015.</em><em>In this cross-sectional study, 52 samples were taken from mineral hot springs in Meshkin Shahr (Gheynarcheh and Moeil) from Sep 2014 to Aug 2015. The physicochemical parameters including temperature, pH, EC, hardness, alkalinity and residual chlorine and microbial parameters such as Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, total coliform, fecal coliform and fecal streptococci were determined by the standard methods.</em><em>None of the measured physico-chemical parameters complied with the standards. Total coliform, fecal coliform and Pseudomonas aeruginosa in 88.46%, 73.07% and 53.84% of the samples were respectively above the standard rates. Fecal streptococci were observed in 3.85% of the samples.</em><em>According to this study results there is a need to monitor water quality to increase swimmers awareness of the risks to prevent the transmission of certain diseases.</em> <em>       بر طبق استانداردهای بهداشتی، آب مصرفی در حوضچه­های شنای چشمه­های آب گرم  همانند آب آشامیدنی باید دارای ویژگی­های فیزیکی، شیمیایی و میکروبی مناسب باشد. این مطالعه در راستای ارزیابی کیفیت فیزیکوشیمیایی و بار میکروبی آب حوضچه­های شنای چشمه­های معدنی شهرستان مشکین‌شهر در استان اردبیل در سال94-93 انجام گرفت. در این مطالعه توصیفی- مقطعی، تعداد 52 نمونه از چشمه‌های آب گرم معدنی شهرستان مشکین‌شهر (قینرجه و موئیل) در طی مهر 93 تا شهریور 94 برداشته شد. خواص فیزیکوشیمیایی شامل دما، </em><em>pH</em><em>،</em><em>EC </em><em>، سختی، قلیائیت و کلر­ باقیمانده و میزان پارامترهای میکروبی شامل استافیلوکوکوس اورئوس، سودوموناس آئروژینوزا، کلی­فرم­های تام و مدفوعی و انتروکوکوس‌های مدفوعی بر اساس روش­های استاندارد تعیین شدند. هیچ‌یک از خواص فیزیکوشیمیایی اندازه‌گیری شده مطابق با استاندارد نبود. جمعیت باکتری­های کلی­فرم تام،کلی­فرم مدفوعی و سودوموناس آئروژینوزا به ترتیب در 46/88، 07/73 و84/53 درصد نمونه­ها بیش ازحد استاندارد بود و باکتری انتروکوکوس مدفوعی در 85/3 درصد نمونه‌ها مشاهده شد. با توجه به بار میکروبی بالای دیده شده در این مطالعه، پایش مستمر کیفیت آب استخرهای شنای مورد استفاده برای افزایش ایمنی و سلامت شناگران ضروری به نظر می­رسد. </em> https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_5741_7a42b1fff99d51c7b77087db0450b38a.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 Hydrogeology of Karstic Springs in Saldoran Anticline, Chahar Mahal and Bakhtyari Province هیدروژئولوژی چشمه های کارستی تاقدیس سالدوران، استان چهارمحال و بختیاری 69 79 6451 10.22034/hydro.2018.6451 FA رحیم باقری دانشیار هیدروژئولوژی، دانشگاه صنعتی شاهرود غلامحسین کرمی استادیار هیدروژئولوژی، دانشگاه صنعتی شاهرود فهیمه رحیمی کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین. دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2017 07 09     Determining the groundwater flow direction in karts terrains is very important to understand the hydrogeological conditions. Saldoran Anticline is located in Chahar-Mahal and Bakhtyari province. The presence of highly karstified limestone and the relatively high mean annual rainfall in this region lead to the evolution of major karst springs such as Sarab-Baba heydar, Bagh-Rostam and Pir-e-Ghar. Studying the physical and chemical features of these springs together with determining the ground water flow direction are vital to characterize Saldoran karstic aquifer. The rate of mean annual precipitation is higher than 600 mm which occurs dominantly in the form of snow. The mean discharge and EC values are 1.9 and 438 in Pir-e-Ghar, 3 and 475 in Bagh-Rostam and 0.98 m³/s and 347 µmhos/cm in Sarab-e-Baba Heydar springs, respectively.Two different recession coefficients (α₁(0.002) and α₂(0.003))were recognized from the recession curves of the springs. The α₁regimen takes about 4 months, during which the major conduits discharge the infiltrating snow melt water. The α₂ regimen which represents the discharge through the narrow fractures and joints (diffuse flow) continues for about 2 months. There is an inverse relation between discharge and EC values. The highly variable values indicate high degrees of karstification. The main flow directions in Saldoran anticline was estimated from north west to south east according to the hydrogeological and geomorphological parameters such as karst valley, sinkhole, fault, fracture, dip and elevation.      تعیین مسیر حرکت آب در سفره­های کارستی بسیار حائز اهمیت است. منطقه کوهستانی سالدوران در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است. وجود سنگ‌های آهکی به شدت کارستی و میانگین بارش سالانه نسبتاً بالای منطقه باعث رخنمون چشمه­های کارستی بزرگ سراب باباحیدر، باغ­رستمو پیرغار در منطقه شده است. ارزیابی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و همچنین بررسی جهت جریان آب زیرزمینی برای شناخت آبخوان کارستی تاقدیس سالدوران مهم می‌باشد. میزان نزولات جوی بیش از 600 میلی‌متر در سال بوده و اغلب ریزش‌های آسمانی به صورت برف می­باشد. میانگین دبی و هدایت الکتریکی به ترتیب برابر با m³/s 9/1 و mhos/cmµ 438 برای چشمه پیرغار،m³/s 3  و mhos/cmµ475 برای چشمه باغ رستم و m³/s 98/0 و mhos/cmµ 347 برای چشمه سراب باباحیدر اندازه‌گیری شده است. منحنی فرود چشمه­ها دارای دو شیب ₁α (02/0) و ₂α  (003/0) می‌باشد. در طی رژیم ₁α که حدود چهار ماه طول می‌کشد، آبدهی چشمه ناشی از ذوب شدن برف‌ها است و حجم زیاد آب به وسیله مجراهاو کانال‌های بزرگ توسعه یافته‌کارستی تخلیه می‌شود. رژیم ₂α حدود دو ماه طول می­کشد و آب خروجی چشمه به‌طور عمده از طریق شکستگی‌ها تأمین می­شود. رابطه کاملاٌ معکوسی بین هدایت الکتریکی و دبی چشمه مشاهده گردید. تغییرات قابل توجه آن‌ها، بیانگر توسعه‌یافتگی در آبخوان کارستی مورد مطالعه می­باشد.بر اساس پارامترهای مختلف هیدروژئولوژیکی و ژئوموفولوژیکی منطقه همانند دره­های کارستی، مسیر سینکهول­ها، چینه­شناسی، گسل­ها، درزه­ها، شیب و ارتفاع، جهت­های کلی جریان آب زیرزمینی از شمال­غرب به جنوب­شرق و در جهت محور تاقدیس سالدوران برآورد گردید. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_6451_55663e7b678722c5c1065f9cd651db14.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 Application of Hydrologeochemical and Isotopic Techniques for Better Understanding of Water Resources Characteristics in Paveh and Javanrud Study Areas, Kermanshah استفاده از تکنیک های هیدروژئوشیمیایی و ایزوتوپی به منظور فهم بهتر ویژگی های منابع آبی مهم محدوده های مطالعاتی پاوه و جوانرود، استان کرمانشاه 80 98 6749 10.22034/hydro.2018.6749 FA حسین محمدزاده دانشیار و سرپرست مرکز تحقیقات آبهای زیرزمینی و ژئوترمال (متآب)، دانشکده علوم،گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد عفت اسکندری دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2016 10 09 Effective management of water resources includes the recognition and evaluation of influential parameters on quality and quantity of water. The current work aim to evaluate the hydrochemical and isotopic features of the most important water resources located in Paveh and Javanrud, which are parts of Kermanshah province and are near the vicinity of Iran-Iraq border. The study was conducted by sampling from water resources through two distinct periods including wet season (December 2014) and dry season (October 2015) and totally 34 water samples including groundwater (spring, well, and cave) and surface water (i.e., rivers) were taken. By applying various techniques (Piper, Gibbs model, ionic ratios, complex curves, and Principal Component Analysis -PCA) and isotopic content evaluation, it was found that Bisotun limestones and Ilam-Sarvak formations affected the water resources’ chemical contents and the water hydrochemical type was dominantly Bicarbonate-Calcic. The quality of the studied areas’ water resources was affected by the geology (water and rock interaction). Investigation of water resources’ isotopic ratios and its comparison with Paveh meteoric water line (PMWL) indicated three categories of water resources: the first group, due to isotopic depletion of water was recharged from elevated areas (mountains) during the cold seasons and karstic water had low residence time because of rapid movement of water (through conduit system). The second group was characterized by more isotopic enrichment and long residence time than the first group, and hence in addition to precipitation, the groundwater mixing affected them. The third group (rievers) is more enriched due to evaporation. The mean elevation of all karstic resources had a good agreement with the elevations of the karstic sinkholes in the region. مدیریت صحیح منابع آبی وابسته به شناخت و بررسی عوامل تأثیرگذار بر کیفیت و کمیت آب منابع می‌باشد. در این پژوهش ویژگی‌های هیدروشیمیایی و ایزوتوپی برخی منابع آبی مهم در محدوده‌های مطالعاتی پاوه و جوانرود واقع در منتهی‌الیه شمال‌غربی استان کرمانشاه در مجاورت مرز ایران و عراق ارزیابی شده است. نمونه‌برداری از منابع مورد مطالعه، طی دو دوره فصل‌های تر (دی‌ماه 1393) و خشک (مهر‌ماه 1394) صورت گرفت و مجموعاً 34 نمونه آب، متشکل از آب‌های زیرزمینی (چشمه، چاه و غار آبی) و آب‌های سطحی (رودخانه) جمع‌آوری شد. به‌کارگیری تکنیک‌های مختلف هیدروژئوشیمیایی (پایپر، مدل گیبس، نسبت‌های یونی، نمودارهای ترکیبی و تحلیل عامل اصلی) و بررسی محتوای ایزوتوپی، نشان می‌دهد که آهک‌های بیستون و سازند‌های ایلام-سروک در ترکیب شیمیایی منابع آبی تأثیرگذارند و تیپ هیدروشیمیایی آب در اغلب منابع بیکربناته-کلسیک می­باشد. زمین‌شناسی (تعامل آب و سنگ) بر کیفیت منابع آبی منطقه اثر‌گذار می‌باشند. بررسی محتوی ایزوتوپی منابع آبی و مقایسه آن با خط ایزوتوپی آب جوی پاوه، نشان دهنده سه گروه منبع آبی است: گروه اول به علت تهی شدگی ایزوتوپی، از ارتفاعات و در فصول سرد سال تغذیه می‌شوند و به دلیل حرکت سریع (سیستم مجرایی)، آب‌های کارستی زمان ماندگاری کمی دارند. منابع آبی گروه دوم غنی‌شدگی داشته و بنابراین علاوه بر بارش، اختلاط آب‌های زیرزمینی نیز بر آن‌ها تأثیر داشته و زمان ماندگاری بیشتری نسبت به اولین گروه دارند.گروه سوم (رودخانه‌ها) به دلیل تبخیر، غنی‌شدگی بیشتری نسبت به سایر منابع دارند. ارتفاع متوسط تغذیه‌ی تمام منابع آبی کارستی تطابق قابل‌توجهی با ارتفاع سینکهول‌های کارستی در منطقه دارد. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_6749_ab211dc982a0b43dac9839e1c9331710.pdf

دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 3 1 2018 08 23 Prediction of groundwater quality in Khanmirza plain using decision tree method پیش بینی کیفیت آب زیرزمینی دشت خانمیرزا برای مصارف کشاورزی با استفاده از روش تصمیم گیری درختی 99 110 5568 10.22034/hydro.2018.5568 FA زهرا حسنی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه شهرکرد. رسول میرعباسی نجف آبادی استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد. احمدرضا قاسمی استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد Journal Article 2016 09 25       Groundwater is an important resource for agricultural, industrial and drinking uses in arid and semi-arid regions. Therefore, study and management of these valuable resources is necessary. Since the monitoring and investigation of groundwater quality is a time consuming and costly process, so finding a method which enables us to forecast groundwater quality with the least number of parameters lead to save money and time. The aim of this study is prediction of groundwater quality class, based on the USSL diagram in the Khanmirza plain by decision tree method. The chemical parameters and monthly and cumulative precipitation were used as model inputs. For this purpose, the water quality data of 19 wells which located in the Khanmirza plain, were used for the period 1991-2011. The results showed that decision tree method is able to classify water quality with high accuracy, based on only 4 chemical parameters (i.e. EC, Na, SAR and Cation). In the other words, in order to classify the groundwater quality of Khanmirza plain in the future, measuring these four parameters is enough, which significantly reduces the cost and time of analysis. آب زیرزمینی یکی از منابع مهم برای کشاورزی، شرب و صنعت در مناطق خشک و نیمه‌خشک به­شمار می­رود. بنابراین، مطالعه و مدیریت این منابع ارزشمند امری حیاتی می­باشد. به دلیل اینکه پایش و بررسی کیفیت آب­های زیرزمینی نیازمند صرف زمان و هزینه زیاد است، بنابراین یافتن روشی که بتوان با استفاده از آن و با تعداد پارامتر هیدروشیمیایی محدود، طبقه کیفیت آب را پیش­بینی نمود، موجب صرفه­جویی در زمان و هزینه خواهد شد. هدف از این مطالعه، پیش­بینی طبقه کیفی آب زیرزمینی دشت خانمیرزا بر اساس دیاگرام USSL با استفاده از روش تصمیم‌گیری درختی می­باشد. پارامترهای شیمیایی آب و همچنین بارش ماهانه و تجمعی به عنوان ورودی­های مدل استفاده شدند.بدین منظور از داده‌های کیفی 19 حلقه چاه واقع در این دشت، در بازه زمانی 90-1370 استفاده شد.نتایج به­دست آمده از مدل نشان داد روش تصمیم­گیری درختی قادر است تنها با استفاده از 4 پارامتر هیدروشیمیایی (EC، Na، SAR و Cation) طبقه کیفیت آب را با دقت بسیار بالایی تعیین نماید.به عبارت دیگر، برای تشخیص کلاس کیفیت آب دشت خانمیرزا در آینده، اندازه­گیری این چهار پارامتر کافی می­باشد که این مسئله باعث کاهش قابل توجه هزینه­ها و زمان تحلیل آزمایش­ها می‌گردد. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_5568_e79fd43c49530db25844a27b90039b40.pdf