دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 9 1 2024 08 22 Analysis of Fractional Vegetation Cover (FVC) status using Landsat satellite images in the Shabstar Plain تحلیل وضعیت پوشش گیاهی کسری (FVC) با کاربرد تصاویر ماهواره‌‌ای لندست در دشت شبستر 110 120 18913 10.22034/hydro.2024.62186.1315 FA آیلار محمدی دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. ابوالفضل مجنونی هریس دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. رضا حسن پور محقق بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران. Journal Article 2024 06 20 Water is a crucial infrastructure for various social and economic sectors. The agricultural sector is the largest water consumer in the country's watersheds. Vegetation is crucial for maintaining regional stability, regulating climate and producing oxygen. Vegetation indices such as leaf area index (LAI), NDVI index and fractional vegetation cover index (FVC) are important for studying water balance, evapotranspiration and drought in different basins. Fractional vegetation cover index (FVC) is particularly sensitive and helps to understand changes in vegetation density. A recent study used Landsat 8 and 9 satellite images to analyze FVC values ​​from 2016 to 2023 in the Shabestar plain. The FVC values ​​were found to increase slightly in the years studied, showing a direct relationship with precipitation and an inverse relationship with land surface temperature (LST). The average FVC index for the Shabestar plain was 0.57, while for garden areas it was over 0.80. The results showed that in years with high vegetation cover, temperature was moderated due to increased evapotranspiration and energy consumption. آب از مهم‌ترین زیر ساخت توسعه در بخش‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی کشور به شمار می‌آید. بخش کشاورزی عمده­ترین مصرف کننده آب در حوضه­های آبریز کشور است. پوشش گیاهی اصلی­ترین اجزای اکوسیستم بوده و نقش مهمی در حفظ ثبات منطقه­ای و تنظیم آب و هوا دارد. گیاهان مهم­­ترین تولیدکننده هر اکوسیستم بوده و عوامل زیادی آن را منعکس می‌کنند. شاخص­های گیاهی مانند LAI، NDVI و FVC در مطالعه بیلان آب، تبخیرتعرق و خشکسالی در حوضه­های مختلف نقش کلیدی دارند. از بین آن‌ها، شاخص پوشش گیاهی کسری (FVC) یک پارامتر مهم اکولوژیکی برای توضیح تنوع پوشش گیاهی و زیستی بوده و هدف از این پژوهش بررسی تغییرات شاخص FVC از سال 2016 تا 2023 و ارزیابی تغییر تراکم پوشش گیاهی و نیز بررسی عوامل مؤثر بر پوشش گیاهی در دشت شبستر می­باشد. در مطالعه حاضر با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 و 9 مقادیر FVC سال­های مورد مطالعه استخراج گردید و به­صورت کلی و به تفکیک پوشش اراضی مختلف بررسی شد. نتایج نشان داد مقادیر FVC در طول مطالعه حدوداً افزایشی بوده و تقریباً رابطه مستقیمی با بارش و معکوس با دمای سطح زمین دارد. متوسط مقدار FVC دشت شبستر در سال­های مورد مطالعه 57/0 و برای کاربری­­های باغی بالای 80/0 بدست آمد. روند تغییرات FVC و LST نشان داد در سال­های دارای پوشش گیاهی بالا به دلیل افزایش تبخیرتعرق و استهلاک انرژی، دما تعدیل شده است. نتایج این تحقیق علاوه‌بر اهمیت FVC در مطالعات آب و کشاورزی، نقش آ‌ن‌را در کاهش گرمای مناطق مسکونی نیز تایید می­کند. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_18913_652baf52138fd6841f999e6728df5d15.pdf