دانشگاه تبریز هیدروژئولوژی 2588-3011 10 1 2025 08 23 Analyzing Spatial Variations of Groundwater Quality Parameters in Tabriz Plain Using Kriging, Co Kriging and IDW Methods بررسی تغییرات مکانی پارامترهای کیفی آب زیرزمینی دشت تبریز با استفاده از روش‌های کریجینگ، کوکریجینگ و IDW 140 150 11143 10.22034/hydro.2020.11143 FA ناصر شیری دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی عمران-محیط زیست، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. محمدحسین کاظمی دانشجوی دکتری تخصصی آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. جلال شیری دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2020 06 27 Groundwater is an important water resource in arid and semiarid regions, and its quantitative/qualitative analysis is very important. In Tabriz plain, due to the reduction in annual amounts of precipitation and consequently, reduction of surface runoff, groundwater resources play a key role in supplying agricultural, drinking, and industrial consumptive sections. The goal of the present study was to evaluate the groundwater resources in Tabriz plain qualitatively from an agricultural irrigation viewpoint, as well as analyzing the spatial variations of EC, Cl, TDS and SAR through employing the geostatistical methods. The observational records of 86 wells in this region, covering a period of 17 years (2004‑2017), were used to assess the applied methodology. Comparing the Kriging, co‑kriging (with Gaussian variogram), and IDW methods showed that the co‑Kriging with Gaussian variogram provided the most accurate results in terms of the lowest scatter index (SI) values. The results of the groundwater quality classification (using Wilcox diagram) and EC/SAR zoning showed that the groundwater quality in the Tabriz plain is semi‑saline to saline in most of the cases, which might be linked to the higher amounts of withdrawals from the aquifer. آب­ زیرزمینی از جمله منابع بسیار مهم تامین آب در مناطق خشک و نیمه­خشک است که بررسی تغییرات کیفی و کمی آن بسیار حائز اهمیت است. در دشت تبریز، به­دلیل کاهش میزان نزولات جوی و به­تبع آن کاهش حجم رواناب سطحی، منابع آب زیرزمینی نقش مهمی در تأمین نیازهای آبی در بخش­های کشاورزی، شرب و صنعتی دارد. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی کیفی منابع آب زیرزمینی دشت تبریز از منظر مصارف آبیاری (کشاورزی) و نیز بررسی تغییرات مکانی Cl, EC TDS, و SAR با استفاده از روش زمین آمار است. برای پیش­بینی تغییرات مکانی پارامتر­های کیفی آب از نمونه­های 86 حلقه چاه این منطقه که طی سال­های 1383تا 1396 اندازه­گیری شده­اند، استفاده شد. با مقایسه روش­های کریجینگ و کوکریجینگ با واریوگرام گوسین و نیز IDW مشخص شد که روش کوکریجینگ با واریوگرام گوسین دارای شاخص پراکندگی (SI) کمتری می­باشد. براساس نتایج حاصل از پهنه­بندی EC، SAR و همچنین طبقه­بندی آب زیرزمینی منطقه براساس دیاگرام ویلکاکس، کیفیت آب زیرزمینی دشت تبریز غالبا بین کمی شور تا شور متغیر قرار دارد. عوامل متعددی همچون: برداشت زیاد آب از آبخوان دشت تبریز، وجود سازندهای مارنی در محدوده دشت تبریز و وجود سازندهای شور در بالادست رودهایی که از این دشت می‌گذرند در بالا بودن شوری دشت تبریز موثر است. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_11143_191481e5a0b41765fc4bfe010cc10ab8.pdf